Irritasie, frustrasie en onreg

 - hoe moet ek dit hanteer?

Kliek op JAKOBUS om sy ingrypende antwoord te hoor!

(Ook baie van toepassing in 'n huwelik met spanning en onmin)

BOESMANS TOT BEKERING

- terugblik op Tsumkwe, 1973.

Die deurbraak van die evangelie onder die Boesmans (San) op Tsumkwe was een van die hoogtepunte van my Pa se jarelange sendingwerk in die toenmalige Suidwes. Hy was destyds in diens van die Dorothea Sending toe hy daar ‘n evangelisasieveltog saam met ds. Ferdie Weich van die NG Kerk gehou het. In sy voorwoord tot die  boekie waarin Pa die gebeure vertel, het Oom Hans von Staden, die destydse leier en stigter van die Dorothea Sending onder andere as volg geskryf : “ Wanneer ons lees hoe God  Ds. Weich gelei het om Johan de Koning, ’n werker van die Dorothea Sending, uit te nooi om ’n evangelisasie veldtog onder die Boesmans te hou is dit asof ons, ons skielik êrens in die bladsye van die boek Handelinge bevind.  Dit is ook asof God sy seël geplaas het op die gees van eensgesindheid wat daar geheers het...Wanneer die heerlike oorwinning  te Tsumkwe verder bekend word, sal dit as ’n magtige aansporing dien vir elke ware sending poging dwarsdeur die wêreld.  Dit is ’n absolute oortuigende bewys daarvan dat Christus se groot opdrag vandag nog net so van toepassing is as wat dit op daardie eerste dissipels was Matt 28:19 ‘Gaan dan heen maak dissipels .... en kyk Ek is met julle al die dae tot aan die voleinding van die wêreld.’ ”

So ‘n tyd terug het my vrou, Jacolette hier in Tsumeb gemeente se ou notules en lêers rondgekrap. Tussen al die papiere was daar ook ‘n oorspronklike nuusbrief wat ds. Weich na die Tsumkwe veldtog van Augustus 1973  uitgestuur het. Ek plaas dit woordeliks. Dit neem die gedagtes ver terug...

KOM DEEL IN ONS VREUGDE

(Spesiale nuusbrief i.v.m. die veldtog onder die Boesmans op Tsumkwe)

‘n Tyd gelede het ek ‘n droom gehad. Ek het voor ons ou plaashuis op Drierivier in Namakwaland gestaan. Ek was bekommerd omdat dit al so lank nie gereën het nie. Hoër op teen die berge was die waterval waar die bergklofie tussen die berge deur afkom. Ek het opgekyk en tot my groot verbasing merk ek dat daar water by die waterval afkom. Toe ek hoër op kyk merk ek dat die reën vaalgrys tussen die berge neersif. Ek onthou die ou sanddammetjie wat ek in die bergklofie gemaak het. Dan staan ek langs die stroompie en skielik groei dit tot ‘n magtige stroom.

In hierdie dae het hierdie droom waar geword. Dinsdag 14 Augustus het mnr. Johan de Koning en ek met die veldtog begin. Smôrens het ons vir die werkers diens gehou. Voormiddag en namiddag het ons die krale besoek, die mense genooi om na die dienste te kom en boodskappies gebring. Groot was ons vreugde reeds die eerste aand toe ons ‘n pragtige opkoms gehad het. Die mense het met erns geluister. Elke aand was ook dít opnuut weer ‘n wonder van die Here in ons oë.  Verder was ons diep getref deur die erns waarmee die mense geluister het. Sal ons Donderdagaand ooit vergeet? Dit was so stil in die skuur dat jy ‘n speld kon hoor val.  Wanneer ‘n kindjie gehuil het, het die moeder opgestaan en buite gaan staan met die kindjie tot  hy weer stil is en dan weer ingekom. Doodstil het hulle opgestaan en geloop toe ons klaar was met die diens. Vanaf Donderdag oggend het twee ou manne wat albei die naam Bo het, gereeld gekom - oggend en aanddiens. Eers het net ‘n paar kinders in die oggend gekom, maar geleidelik het al meer van hulle na die oggenddiens ook gekom.

Sondagmôre het gekom. Die Here het díe môre ‘n besondere boodskap op Johan se hart gelê. Hy het as teks geneem, Jes 44:18, Sag 3:1-5, 2 Kor 4:3,4 en Hand 26:17,18. Dit gaan in hierdie gedeeltes oor die wyse waarop die duiwel die mens verblind en bind en met vuil klere bekleë terwyl die Here ons oë wil open, ons wil vrymaak en  met skoon klere wil bekleë. Johan het toe vir Bo (‘n jong man), geneem en hom voor laat staan. Hy het sy oë toegebind, sy hande vasgebind, sy arms en bene vasgebind, en hom vuil klere aangetrek. Toe het hy vir die mense gesê : "So sê die Woord van die Here, so verblind die Satan ons oë en so bind hy ons met die toue van sonde en lei ons na die verderf. Maar Christus wil ons oë oopmaak dat ons kan sien - sien hoe lyk ons en hoe het die Satan ons gebind."  Hy het toe die doek van Bo se oë afgehaal. Bo het afgekyk en net sy kop geskud. "Ja, so lyk ons maar as die Here nie ons oë open nie, weet ons nie hoe ons lyk nie. Maar Christus wil ons vrymaak." Een vir een het Johan die toue losgemaak en vir hom ‘n skoon wit kleed omgehang. Hierdie woord het diep ingegaan.

Sondagaand het die twee ou manne Bo en Bo, agter gebly en gesê hulle wil graag die pad van die Here Jesus loop. Stamelend het hulle gebid  - hulle eerste gebed - en die woorde telkens herhaal : "//’Eihha, wi mi." (Here, help my). Ja, hulle wil Jesus hê dat hulle ook kan vry word van die bande van Satan. Maandagaand het /Usce gekom, Dinsdagaand het sewentien seuns agter gebly. Woensdagaand het ‘n groot klomp seuns en dogters agter gebly. Dit was by hulle ‘n saak van erns : "Ons wil Jesus Christus hê, hier by ons hart. Ons wil nie meer die duiwel hê nie." Daar het ook ander mans en vrouens gekom. Byna al die vrouens van die twee ou Bo’s se kraal het gekom. O, hoe groot is die vreugde en blydskap wat algaande meer sigbaar geword het op die gesiggies van die kindertjies. Hulle het nou saans en smôrens gereeld gekom en altyd was die ogies en oortjies vasgevang deur die Woord. Elke aand het hulle gesing en sommer so diep in ‘n mens se hart ingekruip met die pragtige sang. Waar ons veral gebid het dat die mense ook die erns van die saak sal besef, was ons bly vir die toenemende sondebesef en sondebelydenis.

Tot Maandagaand het daar nog elke aand nuwes bygekom - nou reeds 100 van hulle. Enkeles het weer weggebly, maar by die meeste was dit ‘n saak van erns. Ons het nou bedags diegene besoek wat reeds gesê het dat hulle nou die pad van die Here wil loop. Ons het met die kindertjies alleen gesels om vir hulle te leer wat bekering is. En telkens weer staan mens verstom vir die werking van Gods Gees in die harte van mense.

En so deur die wonderwerkende krag van die  Almagtige is na byna twaalf jaar, ‘n gemeente van die Here oornag gebore. Vele het saam hieraan gebou en baie het hiervoor gebid, maar dis Gods genade wat ons hierdie vreugde laat smaak. En nou moet u nie ophou om te bid nie. Voeg net ‘n dank en loflied by u gebed, want die seën van die Here het ‘n magtige stroom geword.

                                                                                                   F.H.Weich

Baie jare later, in 1990 was ek na die voltooiing van my dienspligtydperk op Mangetti Duin vir ‘n tyd lank ook werksaam op Tsumkwe en omgewing. By ‘n kraal naby die bekende Holboom, het ‘n ou man my vertel : “Jou, pa, het my leer bid.” Wat ‘n wonderlike getuienis! Baie verandering en ellendes het deur die jare oor die Boesmans gespoel, daar was ook baie terugslae en teleurstellings, maar tot vandag toe gaan God se werk nog voort.  Die gemeente op Tsumkwe staan steeds. Kom ons bid vir hulle.

Johan de Koning (links) en ds. Weich op die agtergrond.

/Goma is in sy jong dae deur 'n buffel aangeval en het wonderbaarlik aan die dood ontkom. (Hierdie foto is in 1983 geneem)

VAN KAIN TOT DIE KRUIS

- bloedspoor van die groen draak.

God seën Abel, maar terselfdertyd gebeur daar iets in Kain se hart...’n Giftige vuur brand in Kain se binneste : “Wie dink Abel is hy?  Waarom laat voel hy my na ’n verloorder? Hoekom  moet hy my altyd in die skaduwee stel?” 

Kyk wat gebeur hier : Abel is nou nie meer ’n broer vir Kain nie,   maar het  ’n teenstander geword.   Nie meer iemand vir wie ek moet liefhê en opbou nie, maar iemand wat op sy plek gesit moet word nie. Dis AFGUNS  wat Kain verteer en hom uiteindelik moord laat pleeg. By ‘n vorige geleentheid het ons gesien dat sonde ‘n verwoestende parasiet is. Sommige sonde parasiete  is baie opsigtelik, ander soos afguns kruip diep weg in die mens se binneste, maar is net so gevaarlik.

Afguns laat ’n bloedspoor deur die geskiedenis. (en tot in ons huwelike, huisgesinne, families, gemeentes...) Die hartseer verhaal  van Kain en Abel is nie net ’n geïsoleerde insident nie, maar die begin van ’n patroon wat ons dwarsdeur die Skrif kry.  

Waar begin dit?  God deel sy guns en gawes uit soos Hy wil. (dis sy Goddelike reg) En verrassend - dikwels word die jongste of die onbelangrike bo die oudste of belangrike gekies en dan  ontstaan daar afguns. Dink maar aan Isak en Ismael, Jakob en Esau, Josef en sy broers. ’n Klassieke voorbeeld van afguns kry ons by koning Saul teenoor Dawid.  Vir jare was koning Saul die onbetwiste held in Israel. ’n Ster van ’n koning. Maar op ’n dag verslaan die skaapwagter snuiter Dawid vir die reus Goliat. Dis vir almal duidelik, Dawid is ’n meer begaafde krygsman as Saul, meer nog,  God se hand is op Dawid se lewe. Selfs die skares erken en sien dit raak. (1 Samuel 18:7-9) Saul  word in die skadu gestel deur Dawid en hy kan dit nie hanteer nie. Sy trots word geraak, dit lei tot woede en afguns en dan tot poging tot moord! Afguns is ten diepste opstand teen God se beslissings en besluite, wat mense seën en kies soos HY wil.

Afguns is nie maar net ’n onskadelike groenerigheid in jou binneste nie - dis ‘n 

dreigende draak wat drama en dood veroorsaak. 

Selfs in die geval van Herodus se haat teenoor die baba Jesus wat gelei het tot die dood van onskuldige kinders,  was afguns waarskynlik die dieperliggende motief. Afguns op die Koning wat groter is as  hyself!

Hoe werk afguns, hoe lyk die anatomie van afguns? Afguns hou nie daarvan dat ’n ander voordele het wat ek nie het nie. Ander se begunstiging, ander se genot maak die afgunstige kwaad  -  byv Saul (1 Samuel 18:8), Kain (Gen 4:5)

Afguns begin gewoonlik by  ’n vergelyking tussen my en ander persone en dan word ek kwaad omdat hulle meer het as ek, omdat hulle bo my bevoordeel word, omdat hulle beter is as ek, omdat hulle gelukkiger is as ek... Afguns is ’n emosie en drang in my wat die ander se geluk, prestasie, eiendom en persoon wil vernietig. Afguns gaan dus dieper as begeerte en hebsug. Die persoon wat ’n ander se goed begeer, begeer dit so erg dat hy in die versoeking is om dit te steel. Maar, die afgunstige het so ’n weersin in die ander een se rykdom of voordele, hy wil graag sien dat dit vernietig word. 

Afguns wil bederf en vernietig.  

Kain het afgunstig geword omdat God vir Abel geseën het. En tog lyk dit asof God wel vir hom die geleentheid om seën te ontvang voorgehou het. Die deur tot blydskap het nog oopgestaan. (Gen 4:6) Maar Kain het nou  nie meer soseer belang gestel in Abel se seën nie, wat hy nou wou gehad het was  Abel se dood. Die afgunstige geestelike nageslag van Kain verlang nog steeds ander se ondergang en skade. Ja, afguns begeer die ander se skade en vind vreugde daarin. In Duits kry mens die beskrywene woord “Schadenfreude” - skadevreugde! Ek vind vreugde in die ander se skade.

Die Afrikaans vir hierdie woord is "leedvermaak". Ek word vermaak deur ander se leed, ek verlekker my daarin. Ek vind genot in ander se pyn. Is dit regtig so? Ja...

Ek is bly dat my maat wat my altyd met wiskunde wen, ’n slag sy boek by die huis vergeet het en nou deur die onderwyser uitgetrap word. Ek vind genot in die feit dat die ander outjie wat my uit die eerste rugby of hokkie span hou sy enkel verstuit het. Ons is heimlik bly dat ons vriende se kinders ook vir ’n slag uitgerafel het, want nou hoef ons nie meer so skuldig te voel oor ons s’n se gedrag nie (al simpatiseer ons kastig!)  Ek  is bly dat die ryk ou wat my altyd so irriteer met sy luukse goed, se motor gesteel is.  Afguns kan aaklige afmetings aanneem - ek kan bly wees oor ’n broer in die Here se misstap, want ek voel afgunstig op sy groei en vreugde in die Here. 

Afguns beskou ander se bates en geluk as ’n bedreiging vir die self. Waarom? Die antwoord is hoogmoed. Die voorrang van die eie ek. Dis die hart van afguns - die ander een moet minder hê sodat ek meer kan hê, die ander een moet bietjie kleiner gemaak word sodat ek groter kan vertoon. Afguns wil al my opponente uit die resies haal sodat ek alleen die wenner kan wees. Daarom is afguns gewoonlik gerig op iemand wat beter is as Ek, mooier as Ek, ryker as Ek, meer gewild as Ek, meer produktief as Ek...!

Nodeloos om te sê afguns het skrikwekkende gevolge en ly tot die aakligste sondes. Onthou net afguns is nie net beperk tot  goddelose besigheidsmanne of vermaaklikheidsterre daarbuite nie. Helaas,  kom afguns maar al te dikwels  voor in die kerk van Jesus. Dis so hartseer, want waar afguns gedy word die kerk van Jesus ’n ruïne. Waar afguns floreer raak die liggaam van Christus ’n uitgeteerde invalide,  so siek dat dit letterlik uitmekaar uitval. Om een praktiese voorbeeld te noem : Die afgunstige is iemand wat spesialiseer  in skinder. Waarom skinder mense? Weens afguns! Om ander se skandes te vertel laat daardie een mos slegter vertoon en my mos beter en dit het ons gesien is presies wat afguns wil hê. Deur skinder kan ek die ander een se naam en geluk vernietig.  Ons het gesê sonde is ’n parasiet wat die God bedoelde vrede , die paradysvrede van die skepping versteur. Afguns is ’n verwoestende parasiet, meer nog, ‘n monster wat die gemeenskap van die gelowiges aanval. Alle sonde en veral ook afguns verbreek gemeenskap.

Dis alles ‘n hartseer prentjie. Tog het ons rede om positief en hoopvol te wees. God se genade triomfeer ook oor afguns. Anders gesê selfs hierdie aaklige parasietiese monster  kan God se heerlike bedoeling met die skepping en mens nie dwarsboom nie. Ons het gekyk na ’n paar voorbeelde van afguns in die Bybel - en tog is dit juis opvallend dat God se genade in elkeen van hierdie situasies die laaste sê gehad  het. Kain maak vir Abel dood uit afguns, maar hy slaag nie daarin om die godvresende geslag uit te roei nie. Die geboorte van Set is ‘n klinkende oorwinning vir God se genade en verlossingsplan. (Gen 4: 25) Saul in sy afguns slaag nie daarin om Dawid uit die weg te ruim nie. God verlos Dawid uit Saul se afguns en woede, want uit Dawid se nageslag sou Jesus die Seun van Dawid kom. Ja, die afgunstige Herodes slaag nie daarin om die Verlosser Jesus dood te maak  nie. Jesus sou eers later gedood word, ook op aanstigting van die afgunstige Joodse leiers, maar God gebruik dit juis om sy heerlike doelwitte te bereik, want Jesus sterf as offer om ons te bevry. Satan en sy afgunstige handlangers kan nie uiteindelik wen nie! Geen duiwel, geen menslike sonde kan God se heerlike bedoeling van verlossing en herstel in die wiele ry nie! (Jesaja 11 gaan beslis in vervulling gaan)*

Dit bring ons by die eintlike groot rede waarom ons vanoggend bly en positief kan wees : die persoon van Jesus Christus en juis dit wat Hy deur sy kruisdood vermag het. Hy herstel God se paradys. 

Jesus het afgereken met die sonde parasiet en ook daarom die sonde van afguns. 

Hy het dit gedoen deur die wraak van God oor alle sonde te dra in ons plek. Plaasvervangend ons straf te ondergaan. Kyk terug na die toneel op Golgota - sien die Seun van God daar hang, Hy wat geen sonde ooit gedoen het nie, Hy wat nooit ’n greintjie afguns en jaloesie in sy hart gebêre het nie - Hy hang aan die kruis, Hy ervaar die bitterste lyding, Hy beleef die toorn van God soveel so dat sy liefdevolle Vader Hom op daardie oomblik verlaat. Hoekom? Op daardie oomblik dra Hy ons sonde, Hy is bedek met al ons ongeregtigheid - ja, ook met ons afguns, daardie aaklige slymerige groen afguns. Ja, Hy is gestraf ook vir my afguns!

Jesus vergewe ons afguns! Jesus bevry ons ook daarvan. Nou kan ons deur die krag van die Heilige Gees, God se eer en ander se belange eerste stel. So word ons weer beelddraers van die God van liefde. "Die liefde...is nie afgunstig nie"  ‘n Heerlike alternatief vir die bloedspoor van die afguns monster!

(Erkenning aan Cornelius Plantinga se Breviary of Sin)

*Lees ook PARADYS & PARASIET