Yashua en die Torah

 [Jesus en die Wet]

Die advertensiebord lei na iets baie groter en heerliker...

Die grootste deel van ons Bybels word beslaan deur die Ou Testament. (Die wet en die profete) Maar dis ’n vraag by baie Bybelgetroue Christene - Hoe ons hierdie grootste gedeelte van ons Bybel moet verstaan en toepas? Waarom sien die meeste Christene niks fout met die eet van varkvleis nie, onderhou nie die Sabbat nie, bring nie meer offers nie....?

DIE BERGREDE

Jesus self raak hierdie kwessie in detail aan as deel van sy beroemde Bergrede in Matteus 5:17-20.

  17“Moenie eers daaraan dink dat Ek gekom het om die Wet of die Profete af te skaf nie. Ek het nie gekom om af te skaf nie, maar om te vervul. 

18Amen, Ek sê vir julle: Totdat die hemel en die aarde tot niet gaan, sal daar beslis geen jota of tittel van die Wet tot niet gaan nie, totdat alles vervul is.

19“Wie dus een van die geringste van hierdie gebooie afskaf en die mense so leer, sal die geringste in die koninkryk van die hemele genoem word. Maar wie dit onderhou en ander daarin onderrig, hy sal groot genoem word in die koninkryk van die hemele. 20Want Ek sê vir julle, as julle geregtigheid nie aansienlik meer is as dié van die skrifkenners en die Fariseërs nie, sal julle beslis nie die koninkryk van die hemele binnegaan nie.

“Moenie eeers daaraan dink...” Waarom maak Jesus hierdie uitspraak? Klink asof Hy skerm vir iets, Homself verdedig. Hier is geen direkte beskuldiging van iemand teen Jesus nie, so wat is Sy bedoeling? Kom ons kyk weer net na die geheel konteks. In die Saligsprekinge spreek Jesus self mense salig, salig in die hoogste sin. Hy sê wie deel het aan die Koninkryk en wie nie. Jesus bepaal dus die norme vir die ingang na die Koninkryk. Nou sou die vraag by die luisteraars kon ontstaan of Jesus dalk nou die openbaring van God in die wet en profete verwerp en Sy eie openbaring in die plek daarvan stel? 

Is Jesus dan nou hier besig met ’n  nuwe vreemde lering en godsdiens?

Jesus sny nou enige sodanige gedagte by die wortel af. Hy wil enige sodanige suspisie in die kiem smoor.  Hy maak dit duidelik - Ek het nie gekom om die wet en profete, die openbaring wat God reeds gegee het te ontbind nie. Ek het nie gekom om dit te verwoes of ongedaan te maak nie. Jesus stel dit onomwonde dat Hy nie, ’n vreemde of valse leer verkondig soos die heidene of Samaritane nie. (die heidene het God se openbaring in die OT totaal verwerp, die Samaritane het wel die wet van Moses aanvaar, maar die profete verwerp) Jesus is nie ’n heiden of ’n Samaritaan nie, Hy is ’n  gelowige Israeliet. (jy sal onthou dis presies waarvan die Jode Hom later beskuldig het, dat Hy ’n Samaritaan was - Johannes 4:48) Jesus is ’n gelowige Israeliet wat volgens God se geopenbaarde wil getrou aan Hom is (soos die versoeking in die woestyn duidelik bewys het) Hy het juis gekom om die wet en profete te vervul. In die lig hiervan, nl. dat Ek gekom het om die wet en profete te vervul moet julle die lering wat Ek aan julle gebring het (Saligsprekinge) verstaan.

VERVUL

Nou natuurlik die groot vraag : Wat bedoel Jesus met vervul? Daar is uiteenlopende menings hieroor en dit het nogal belangrike teologiese konsekwensies. Daar is ’n siening wat sê dat Jesus hiermee bedoel dat Hy maar net self die wet uitvoer en doen. (onveranderd handhaaf) Wel, die feit is hier staan nie doen nie, maar “vervul”.

So wat beteken “vervul”. Nou vervul is ’n term wat algemeen in die evangelies voorkom, en gebruik word in verband met die Skrifte. ( met ander woorde God se openbaring) Keer op keer lees mens – “sodat die Skrif vervul sou word, sodat wat die profeet gesê het vervul sou word..” vgl. 1:22; 2:15 ens. Vervul beteken dus dat dit wat nog onvoltooid is, dit wat nog oopstaan nou kan realiseer.* Om die wet en profete tot vervulling te bring beteken om dit wat die wet en profete in vooruitsig gestel het, te laat gebeur. Jesus verwerp nie die wet en profete nie, Hy is nie ’n invoerder van allerhande nuwighede in stryd met God se openbaring nie, Hy gaan juis laat gebeur dit wat die wet en profete in vooruitsig gestel het

 GEEN JOTA OF TITTEL

In vers 18 versterk Jesus hierdie uitspraak van Hom. “Voorwaar/Amen” - Jesus bevestig Sy gesag. “voordat die hemel...” Die jota is die kleinste letter in die Hebreeuse alfabet, tittel is ’n vokaalteken. In hedendaagse taal sou ons kon sê nie eers ’n kolletjie op een i sal tot niet gaan nie. Jesus sê dus : die doel van die  wet en profete sal bereik word, alles wat aangekondig is sal vervul word, alles wat deur God se openbaring aan Moses en die profete in vooruitsig gestel word, sal plaasvind. Ja, eers wanneer die hemel en die aarde verbygegaan het, dan sal die openbaring deur die wet en profete nie meer nodig wees nie.  Dan het alles mos klaar gebeur wat in vooruitsig gestel was.  Dan sal daar niks meer oor wees wat vervul kan word nie. Dan het die voleinding mos aangebreek.

Hier lê iets heerlik in Jesus se uitspraak. Alles wat in die wet en profete in vooruitsig gestel is sal tot die bedoelde vervulling kom - Jesus waarborg dit. “Ek sê vir julle”  - ’n Goddelike waarborg.  Die volledige vervulling van die inhoud van die wet en profete kom neer op die volledige aanbreek van die Koninkryk van God. Die wet en profete  het die koms van die Koninkryk voorberei en aangekondig.   Dis soos ’n bloeisel wat nou ontwikkel (vervul word) in ’n vrug. Die bloeisel is baie belangrik, maar dis nog nie die finale eindproduk en doelwit nie. Dit vind voltooiing en vervulling in die vrug. Die vrug is in ‘n sin die voortsetting van die bloeisel, maar is ook baie meer en baie heerliker.

Die boodskap van vers 17,18 is duidelik :Jesus skuif nie deur sy lering in die Saligsprekinge die wet en profete weg nie, maar Hy laat juis nou die Koninkryk aanbreek, waarvan die wet en profete die voorbereiding en aankondiging was.

GERINGSTE GEBOOIE

In vers 19 kom nou ’n nuwe saak aan die orde. Dit gaan hier oor die luisteraars en hulle houding. Die belangrike vraag is wat word bedoel met “hierdie geringste (kleinste) gebooie”? Sommige bring dit in verband met vers 18. In vers 18 is daar egter nie sprake van gebooie nie. Ons het gesien dit gaan daar oor die totaliteit van die wet en profete, God se openbaring wat ten volle sy doel sal bereik. Kleinste gebooie kan tog nie na Dekaloog (Tien Gebooie) verwys nie - dis tog nie klein/gering nie! (Geen Jood sou so kon dink nie)

Hierdie geringste gebooie verwys na die gebooie/opdragte wat Jesus so pas self uitgevaardig het in die Saligsprekinge.** Hierdie gebooie is bepalend vir toegang tot die hemelryk, (Natuurlik nie as ’n stel wette waardeur mense iets verdien nie. Onthou die Saligsprekinge fokus op Jesus self en bring mense na Jesus self.) Hoekom “gering”? Onthou vir mense wat al die wette van die OT geken het sou Jesus se gebooie oor sagmoedigheid, treur, vredemaak maar gering en onbeduidend kon lyk. Klein en onbelangrik in die oë van die mense, maar juis omdat Jesus die wet (die openbaring van God) kom vervul, voltooi het, moet mense deeglik rekening hou met sy opdragte. Jesus bring wet en profete tot vervulling in sy lering en optrede. Jesus laat die Koninkryk aanbreek en bepaal die voorwaardes vir toegang. Wie die Koninkryk van God wil ingaan moet eerbied hê vir Jesus en Sy opdragte al sou dit baie klein en gering kon voorkom.

JESUS GAAN VERDER EN VERWAG MEER

Vers 20. Ons moenie hier al ’n aanval op die Fariseërs en Skrifgeleerdes sien nie. Ons moenie op hierdie punt allerhande kritiek teen die Fariseërs inlees nie. Jesus wil sê dat Hy nie teen hulle lering van die wet en profete is nie, maar vir die ingang in die Koninkryk moet Sy lering ter harte geneem word. Jesus as die vervulling van die wet en profete as die hoogtepunt stel ’n hoër standaard. Jesus het die Koninkryk nou laat aanbreek en wie deel wil hê aan die Koninkryk moet Hom aanvaar. Jesus verwag van sy dissipels om ’n stap verder te gaan as die lering van die Fariseërs. Dit sal ons duidelik vorentoe sien in die “Ek sê vir julle uitsprake” Inderdaad bring Jesus die diepste bedoeling van die Wet na vore naamlik – radikale opregte liefde tot God en radikale opregte liefde tot die naaste. Hierteenoor som Martyn Lloyd-Jones een aspek die tekortkoming van die Skrifgeleerdes en Fariseërs soos volg op. “Die probleem met die Fariseërs was dat hulle bekommerd was oor detail eerder as beginsels, aksies eerder as motiewe, in doen in plaas van wees (in doing rather than being)”

Kom ons vat saam: Omdat Jesus juis die openbaring van God (wet en profete) vervul, sal elkeen wat erns met God se wet wil maak respek hê vir sy gebooie (Saligsprekinge en ook sy lering in die res van die Bergrede) om sodoende in te gaan in die Koninkryk. Israel wat reeds al die wet en profete het word daarom opgeroep om Jesus en Sy leringe te aanvaar, want Jesus laat die Koninkryk wat deur die wet en profete voorsien en voorberei is aanbreek.

DIE RES VAN DIE NUWE TESTAMENT EN PRAKTIESE IMPLIKASIES

q    Dit wat Jesus hier vir die skare leer in terme wat hulle sou verstaan is eintlik maar net dit wat ons in Hebreërs 1:1,2 lees. In die ou tyd het God baie keer en op baie maniere met ons voorvaders gepraat deur die profete, maar in hierdie eindtyd het Hy met ons gepraat deur sy Seun. Jesus self is die einddoel en finale verwerkliking van God se openbaring in die wet en profete. Die wet en profete bestaan nie ter wille van hulleself nie, hulle het ’n tydelike heenwysende en voorbereidende funksie wat voltooiing, wat hulle doel bereik in Jesus en sy lering. Wie dus erns met God se openbaring van die verlede maak en dit reg verstaan sal dus by Jesus self  uitkom en nie vashaak by die openbaring van die verlede nie. (OT)

q    As ons Jesus self as vervulling van die wet beskou is dit duidelik -Vers 18 leer nie die ewige geldigheid van die spesifieke vorm van die wet nie, maar wel dat niks in die wet verniet daar staan nie. Alles daarin sal hulle doel bereik. ( Jesus se persoon en werk wat die Koninkryk sal laat aanbreek) Dis ook baie duidelik uit Jesus se uitspraak dat geen deel van die wet en profete maar net geïgnoreer kan word nie, nee vervulling impliseer wel dat ons dit nie letterlik sal handhaaf nie, maar positief beteken dit dat ons die hele OT (die wet en die profete) ernstig moet opneem en die betekenis en bedoeling daarvan in die lig van die koms van die Koninkryk moet verstaan en toepas.

q Die Ou Testamentiese lering en voorskrifte oor Sabbat, besnydenis, die tabernakel (later die tempel), die Israelietiese feeste...ja, noem maar op ALLES bring Jesus in fokus en gee ons ’n besondere perspektief op Jesus se lewe en sterwe. Dit help ons om die rykdom van Jesus se verlossingswerk te begryp. Juis as ek dus erns maak met die bedoeling van die Torah sal ek al hoe meer vrede vind in die algenoegsaamheid van Jesus self! Hy vervul als. As ek erns maak met Moses se geskrifte sal ek juis tot vertroue in Jesus kom. Jesus sê vir die ongelowige Jode : “As julle Moses geglo het sou julle My geglo het; hy het tog oor My geskryf.” Dis baie duidelik dat mens nie Matteus 5:17-20  kan gebruik vir die onveranderde letterlike uitvoering van die wet nie - as dit die betekenis was sou ons nog die sabbat moes hou en ook die besnydenis moes toepas, die voedselwette moes nakom en selfs ook nog bloedoffers moes bring! (Dis immers als dinge wat deur die Torah vereis word) Wat sou dan nog die nut en noodsaak wees van Jesus se koms?

q Onthou die wet en profete  het die koms van die Koninkryk voorberei en aangekondig. Dis nie opsigself die finale vorm en standaard van die Koninkryk nie. Galasiërs 3:24 maak baie duidelik dat die wet byv. ’n voorlopige tydelike funksie gehad het. Dit was slegs ’n “oppasser” Dit het ’n tydelike verbygaande oppas funksie gehad voordat Christus gekom het. Daarom trek Paulus so te velde teen mense wat nog steeds die besnydenis en die sabbat wil onderhou.

q Die voorlopige funksie van iets soos die Sabbat word treffend in Kolossense 2:16,17 gestel. “Moet dus nie dat iemand julle oordeel oor wat julle eet of drink, of oor 'n fees, 'n nuwemaansfees of 'n Sabbat nie. Hierdie dinge is net 'n voorafskaduwing van dit wat aan die kom was, maar die werklikheid is Christus.” Paulus noem die voedselwette, feeste en Sabbat ’n skaduwee, Christus is die realiteit.**** Christus het hierdie skaduwees vervul. Hulle het heengewys na Hom, Hyself is die werklikheid. Hulle was net padtekens maar Jesus is die bestemming. Die bestemming is die einddoel, die padteken het net ‘’n voorlopige funksie!

Die teken/bord wil jou net na die werklikheid lei...

 

q    Jesus maak hier Sy deurslaggewende rol in die koms van die Koninkryk duidelik. Israel (en ons) het Hom nodig, sy openbaring, sy lering om in te gaan. Maak erns met die persoon Jesus, maak erns met die opdragte van Jesus.  Jesus se opdragte (soos gestel in die Saligsprekinge en later verder in detail uitgewerk) lyk maar gering- dit gaan oor afhanklikheid, treur, barmhartigheid, reinheid, lyding...- moenie die fout maak om hierdie opdragte van Jesus te verontagsaam nie!

 Iets meer as wetsgehoorsaamheid is nodig om in die Koninkryk in te gaan, Jesus self!

 NOTAS

*Van Bruggen p93 Vgl. ook Lauer : . Literally or figuratively the word describes the act of providing that which is lacking, so that the object (in this case the OT) attains to its ultimate purpose. For example, it is used to describe a cup being filled with liquid, or an auditorium being filled with people. Thus, Jesus' use here implies that prior to his coming, the Law and the Prophets, i.e., the OT, was in some sense incomplete or imperfect. The coming of the kingdom fulfills it.

 **Van Bruggen p94. Hendriks p292 sê dit verwys na elke gebod “of which is truly God’s moral law” Waar kry hy die reg om so ’n indeling hier te veronderstel?  Schweizer p108 is nader aan Van Bruggen as hy sê : “it probably refers to the commandments taught by Jesus”

Kyk ook op YouTube na YASHUA EN DIE TORAH

WAT VAN DIE WET?

- moet ons nog daaraan aandag gee?

Het die wet/die Tien Gebooie* nog iets vir ons te sê? Die wet is mos deel van die Sinai verbond wat tussen God en sy volk by Sinai op die trekpad uit Egipte gesluit is. Moses het dit self van God ontvang. Raak dit ons, want ons leef mos nou in die bedeling van die genade, van die Nuwe Verbond? Jesus se antwoord is : “JA.” Maar dis ‘n baie gespesifiseerde JA. 

Ja, die wet geld vir ons soos Jesus dit aktueel gemaak het. 

Ons kyk na die wet deur die vergrootglas van Jesus se woorde en werke. Jesus herinterpreteer (gee nuwe betekenis), intensiveer (maak dit skerper en dieper) en internaliseer (maak dit deel van jou binneste) die wet. Hy het die volmag daartoe.  Matteus teken Hom juis in die bergrede as die nuwe Moses, die totstandbringer en wetgewer van God se Koninkryk!

Kom ons kyk hoe Jesus dit doen: 

“Julle het gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is: Jy mag nie doodslaan nie, maar elkeen wat doodslaan, moet verantwoording doen voor die gereg. 

Maar Ek sê vir julle dat elkeen wat vir sy broeder sonder rede kwaad is, verantwoording moet doen voor die gereg; en elkeen wat vir sy broeder sê: Raka! moet verantwoording doen voor die Groot Raad; en elkeen wat sê: Jou dwaas! moet verantwoording doen in die helse vuur. 

As jy dan jou gawe na die altaar bring en dit jou daar byval dat jou broeder iets teen jou het, 

laat jou gawe daar voor die altaar bly en gaan versoen jou eers met jou broeder, en kom dan en bring jou gawe. 

Wees gou goedgesind teenoor jou teëparty so lank as jy nog saam met hom op die pad is, sodat die teëparty jou nie miskien oorgee aan die regter en die regter jou oorgee aan die geregsdienaar en jy in die gevangenis gewerp word nie. 

Voorwaar Ek sê vir jou, jy sal daar sekerlik nie uitkom voordat jy die laaste oortjie betaal het nie. 

Julle het gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is: Jy mag nie egbreek nie. 

Maar Ek sê vir julle dat elkeen wat na 'n vrou kyk om haar te begeer, reeds in sy hart met haar egbreuk gepleeg het. 

As jou regteroog jou dan laat struikel, ruk dit uit en gooi dit weg van jou af; want dit is vir jou beter dat een van jou lede vergaan en nie jou hele liggaam in die hel gewerp word nie. 

En as jou regterhand jou laat struikel, kap dit af en gooi dit weg van jou af; want dit is vir jou beter dat een van jou lede vergaan en nie jou hele liggaam in die hel gewerp word nie. 

(Matteus 5:21-30)

Die bostaande voorbeelde maak dit mos baie duidelik. Die gebod oor moord pleeg gaan nie net oor fisiese doodmaak nie, maar raak alle negatiewe en skadelike woorde en dade teenoor my medemens. Ja, om vir iemand uit te kryt as, “Jou stupid ding!” klink soos moord in God se ore! Die konsekwensie van Jesus se toepassing van hierdie gebod is dat elkeen wat vandag eerlik is voor God moet erken : “Here, ek is skuldig aan moord! Vergewe my en wees my genadig! O, God ek bekeer my van hierdie dinge!”

Net so gaan die gebod oor egbreuk nie net oor ‘n fisiese daad van egbreuk nie, maar dit veroordeel alles wat daartoe lei en als wat maar net die eerste stap in daardie rigting is. Weereens, die konsekwensie van Jesus se toepassing van hierdie gebod is dat elkeen wat vandag eerlik is voor God moet erken: “Here, ek wis skuldig aan onreinheid en egbreuk! Vergewe my en wees my genadig!” As ek hierdie gebod ernstig opneem sal ek ook weer nuut dink oor watter klere ek dra, watter liedjies ek na luister, watter flieks ek na kyk... Neem drastiese stappe om hierdie sonde teen te staan... gooi weg, skakel af, kyk ander pad, los uit!

DIE NUWE VERBOND

Wat Jesus oor die wet leer is natuurlik ‘n vervulling van die belofte rondom die Nuwe Verbond. Luister na Jeremia 31:31-33. “Kyk, daar kom dae, spreek die HERE, dat Ek met die huis van Israel en die huis van Juda 'n nuwe verbond sal sluit; nie soos die verbond wat Ek met hulle vaders gesluit het op dié dag toe Ek hulle hand gegryp het om hulle uit Egipteland uit te lei nie; my verbond wat húlle verbreek het, alhoewel Ék gebieder oor hulle was, spreek die HERE. Maar dit is die verbond wat Ek ná dié dae met die huis van Israel sal sluit, spreek die HERE: Ek gee my wet in hulle binneste en skrywe dit op hulle hart; en Ek sal vir hulle 'n God wees, en hulle sal vir My 'n volk wees.”

DEUR DIE WEDERGEBOORTE WORD GOD SE WETTE INGEWEEF IN ONS GEWETE.

Die volk Israel was nie in staat om God se gebooie te onderhou nie. En dis 'n ernstige saak... Die wet was immers die konstitusie, die kontrakvoorwaardes van die Sinai verbond. Israel het dus die verbond oortree en die straf van God vir hulleself op die hals gehaal. Daarom is hulle uit hulle land uitgedryf en moes in ballingskap en ellende leef. Maar die profete het toe ‘n Nuwe Verbond voorspel. Dit is in Jesus vervul. Hy het die straf vir die oortreding van die wet op Hom geneem. Maar Hy het ook iets meer gedoen. Volgens die Nuwe Verbond gee Hy aan ons nuwe harte, harte wat vrywillig onderworpe is aan sy wil en sy wense graag wil uitvoer. Of anders gestel, Hy skryf nou sy wet in ons harte. Sy wette word nou deel van ons geheiligde gewete.** Die wet is nie bloot ‘n uiterlike klomp reëls wat ons dikbek moet probeer hou nie. God se wet, God se wil word nou deel van ons nuwe begeertes. Dit word ‘n verlustiging van die nuutgemaakte mens. Hierdie nuutmaking noem ons die wedergeboorte. Hierdie wedergeboorte behels dat God se Gees nou in ons woon. Dis ook deel van die vervulling oor die Nuwe Verbond soos ons dit in Esegiël 36:25-28 aantref : “Ek sal reinigingswater oor julle uitgooi sodat julle rein kan word. Ek sal julle reinig van al julle onreinheid en van al julle afgodery. Ek sal julle ‘n nuwe hart en ‘n nuwe gees gee, Ek sal die kliphart uit julle liggaam uithaal en julle ‘n hart van vleis gee. Ek sal my Gees in julle gee en Ek sal maak dat julle volgens my voorskrifte leef en my bepalings gehoorsaam en nakom. Julle sal in die land woon wat Ek aan julle voorvaders gegee het, julle sal my volk wees en Ek sal julle God wees.”

Kom ons raak baie prakties: Wat sê die wet en by name die Tien Gebooie nou vir ons? Ten minste twee dinge:

Die radikale toepassing van die wet deur Jesus ontbloot ons sondigheid. Dit laat ons die boosheid van ons eie harte besef. Dit maak ons bewus van ons behoefte aan genade, ja aan ‘n Verlosser! Dalk het jy dit nog nooit voorheen besef nie. Dan kan jy miskien vandag voor die Here erken: “Ek, ja ek is ‘n moordenaar, ek is onrein, ek is ‘n leuenaar of ‘n dief, ek is 'n egbreker, 'n onreine... Ek het Jesus nodig as die persoonlike Verlosser van my sonde!” Vriend, kom na Hom toe met jou gebrokenheid...

Die wet soos Jesus dit geleer het gee ook vir ons ‘n duidelike standaard oor hoe om as dankbare verloste mense te leef. Genade en vergifnis is heeltemal verniet, maar diegene wat dit regtig ontvang het, moet en sal radikaal anders leef en wil leef! Soveel mense het ‘n valse sentimentele geloof: “Ja, ek is lief vir Jesus en ek leef soos ek wil, alles sal OK wees!” (Dis die tipiese houding van die Progressive Christianity) Dis ‘n helse leuen wat tot die hel sal lei! Jesus verlos ons van ons sonde om nuut en anders te leef. 

Hoe lyk hierdie andersheid? Dis ‘n lewe van radikale liefde, heiligheid en gehoorsaamheid soos wat Jesus self geleef het. Jesus, sy woorde en sy lewe self is eintlik die vergestalting van die wet. Jesus is ons Tora! Jesus en wet staan nie teenoor mekaar nie. Jesus het die wet kom sigbaar maak volgens sy diepste bedoeling. Om Jesus lief te hê is nie bloot ‘n sentimentele gevoel nie, maar juis om erns te maak met al sy gebooie en opdragte! "As julle My liefhet, sal julle my opdragte uitvoer.” (Johannes 14:15) Dit sluit ook die radikale opdragte volgens Jesus se interpretasie van die Tien Gebooie in!

*As ons die woord “wet” hoor is ons geneig om eksklusief aan die Tien Gebooie te dink. Die term wet, oftewel Tora, sluit natuurlik die Tien Gebooie in, maar omvat eintlik die eerste vyf boeke van die Ou Testament.
** Fr. "...j'inscrirai mes instructions non plus sur des tablettes de pierre, mais dans leur conscience..."

Dalk wonder jy nog. Wat van die Sabbat en die voedselwette? Dieselfde beginsel geld. Ons kyk ook na daardie wette deur die vergrootglas van Jesus se afgehandelde werk en sy duidelike lering...  Kliek op: STILSTAAN BY DIE SKADUWEE?

Jy is vry om "smiley"  te eet of nie, die wet gaan oor die hart...