DAAR VIR MEKAAR

IN GOD SE HUISGESIN

Bybelse Christenskap is ‘n persoonlike saak (ek word gered deur ’n persoonlike geloof in Jesus Christus), maar dis terselfdertyd ook ’n gemeente saak (as geredde mens word ek by ‘’n gemeente gevoeg deur God).* Ons het gesien die gemeente is die huisgesin van God (kliek op HUISGESIN), waar elkeen sy taak het, waar ons mekaar ondersteun, waar ons groei, waar ons beskerm word teen dwaling... 

Miskien dink jy, “Ag, hierdie huisgesinstorie is te idealisties, dis net ‘n mooi prekie, dis net studeerkamerteorie, dis onrealistiese wensdenkery en werk nie uit in die harde lewe van kompetisie en selfsug nie.” Nee, die Bybel is realisties en weet baie goed als gaan nie altyd soos dit moet in hierdie huisgesin nie, want ons is gebroke mense. 

Hier in 1 Tessalonisense 5:12-15 kry ons praktiese raad oor probleme in God se gesin en om diegene in die gesin met wie dit nie goed gaan nie te help. 

Maar ons vra julle, broeders, erken die wat onder julle arbei en julle voorgangers in die Here is en julle vermaan; 

en bewys hulle in liefde die hoogste agting ter wille van hulle werk. Hou vrede onder mekaar. 

En ons versoek julle, broeders, vermaan die onordelikes, bemoedig die kleinmoediges, ondersteun die swakkes, wees lankmoedig (geduldig) teenoor almal. 

Sorg dat niemand 'n ander kwaad vir kwaad vergeld nie; maar jaag altyd ná wat goed is, teenoor mekaar sowel as teenoor almal.

Die opdragte in vers 12 en 13 veronderstel ‘’n bepaalde werksverdeling en leierskap binne ‘n gemeente. En natuurlik is daar die groot oorkoepelende opdrag om in vrede met mekaar te lewe. Ek wil graag nou die klem laat val op die opdragte oor hoe ons optrede moet wees teenoor drie groepe van persone binne die gemeente:

~ Leeglêers (NAV) of onordelikes moet aangespreek word. Vanuit 2 Tess 3:6-12 kan ons aflei daar was moontlik mense in die gemeente wat geredeneer het dat omdat die wederkoms op hande is, hulle maar kan ophou werk en net passief rondlê en wag vir Christus se koms. Dis super geestelike, bemoeisieke, ongebalanseerde en onordelike mense wat hulleself verhewe voel bo die alledaagse pligte van menswees. Dit gaan dus hier oor mense in die gemeente wie se lewenswyse onverantwoordelik is. Hulle hardloop weg met sekere waarhede... Soos ons maar sê, hulle ruk die dam onder die eende uit. Hulle moet op ’n mooi maar duidelike manier verduidelik word wat hulle pligte is en tot nugterheid en insig gebring word. Die gewone dinge van menswees, ons arbeid en werk is nie minderwaardige en minder belangrik nie. Maak praktiese voorstelle aan hulle oor ’n sinvolle lewe wat eer sal bring aan God. Gee vir hulle ’n Bybelse perspektief op arbeid en verantwoordelikheid. Ons eer God deur hard en ordentlik te werk. Luther het dit so treffend gestel : Die Christen skoenmaker doen sy plig nie deur klein kruisies op sy skoene aan te bring nie, maar deur goeie skoene te maak, want God stel belang in goeie vakmanskap.”

~ Die kleinmoediges moet moed ingepraat word. Dis die gelowiges wat van nature pessimisties is, maklik vrees bevange raak, maklik moed verloor, wat dikwels dreig om tou op te gooi. Hulle vir wie die stryd van die geloof te swaar raak. Ons moet hulle bemoedig - deur die beloftes van God se Woord op hulle harte te druk, maar ook deur iets van onsself te gee. Ook deur soms iets van ons eie bekommernisse, broosheid en vertwyfelinge te deel. Niks is so ontmoedigend as om altyd gekonfronteer te word met hierdie beeld van ’n onaantasbare, onwankelbare super Christen nie - ons moenie dit projekteer terwyl dit in elk geval so is nie. 

~ Swakkes moet gehelp word. Dit gaan oor die wat geestelik swak is - wat miskien onkundig is oor sekere aspekte van die geloof, wat geestelike dinge nie reg kan beoordeel nie, wat die Christelike vryheid nie reg verstaan nie. Hoe word die swakkes gehelp? In die eerste plek dat ons hulle in liefde sal verdra en tweedens om hulle op te bou en te ondersteun. “Op ons wat sterk is in die geloof, rus die verpligting om die swakhede te verdra van dié wat nie sterk is nie. Ons moenie aan onsself dink nie: elkeen van ons moet aan ons naaste dink en aan wat vir hom goed is en wat hom in die geloof kan opbou.” (Romeine 15:1,2) Let Wel - Verdra in plaas van verkleineer en veroordeel en verwens. Om niks te doen wat hulle aanstoot kan gee of hulle gewetens kan kwes nie. Gaan daaroor dat ons tegemoetkomend sal wees en hulp sal verleen aan almal wat hulp nodig het op een of ander stadium. Ons moet van ons kant af alles doen om te help dat elkeen van ons broers en susters die einddoel van die geloof bereik! 

SAAM OP PAD NA DIE KRUIN...

Dink aan ’n strawwe bergklimekspedisie. ‘n Groot span klim saam. Elkeen het sy plek en funksie, elkeen is onmisbaar, elkeen se talente word benodig. Maar op pad na die kruin tel party probleme op... Sommiges raak onordelik en wil lyf wegsteek en hulle moet vriendelik, maar ernstig aangespreek word; ander raak moedeloos as hulle sien hoe vêr die eindbestemming lê, hulle moet moed ingepraat word, “komaan, vasbyt, ons gaan dit maak!” Ander is fisies of emosioneel swak en moet op verskeie maniere prakties ondersteun word. Dis presies soos dit in die huisgesin van God, die gemeente werk.

Saam op pad na die kruin... Omatako

DIE REGTE GESINDHEID

’n Verdere drie opdragte handel oor ons gesindheid en houding teenoor ander mense. (Spesifiek diegene in die gemeente, maar ook ander mense wat oor ons pad kom.) As ons positiewe inspraak in ander mense se lewens wil lewer is dit van groot belang om hieraan gehoor te gee:

~Werklike sinvolle hulpverlening vereis geduld. Geduld met almal (insluitend die leeglêers, kleinmoediges en swakkes) Hoe belangrik is dit nie! Dikwels is ons nog bereid om betrokke te raak maar dan doen ons dit met ongeduld. “Jy moet nou luister, jy moet nou regkom, ek wil resultate sien. Laat ek jou gou wys...” ’n Ongeduldige hart is ’n hoogmoedige hart. So iemand kan van geen hulp wees nie al beskik hy oor al die nodige kennis. Jesus het vir ons gewys wat geduldige en nederige betrokkenheid behels. Hy het op sy knieë die voete van sy dissipels een vir een gewas. By wyse van spreke - as ek nie op my knieë voor my broers en susters wil neerbuig nie sal ek nie werklik hulp kan verleen nie...

~As ek positief betrokke wil wees by my broers en susters moet ek gesuiwer wees van alle vorme van vergeldingsdrang. So dikwels gebruik ons geleenthede vir hulp om ’n appeltjie te skil of ’n stekie in te kry. Pasop vir skimpe en humor wat ’n steek bevat - praat liewer reguit as daar iets is wat pla. Pasop vir ’n houding van : “Ek kom help jou, maar dit wat oor jou gekom het, is eintlik jou verdiende loon omdat jy dit of dat gedoen het.” Pasop dis onmoontlik om iemand regtig te help, as jy dit op so ’n manier doen dat hy moet sleg voel.

~’n Positiewe inset in ander se lewens is net moontlik as ek opreg ander se belange op die hart dra. Wat is my motiewe? “Ag, ek sal maar gaan help , want netnou voel ek skuldig!” Wil ek werklik die beste hê vir die ander persoon? Kan ek werklik bly wees saam met die een en werklik treur saam met ander? By wyse van spreke - Is dit regtig vir my belangrik dat my broer met blydskap die top van die berg sal bereik? Of wens ek heimlik dat hy misluk en ek alleen daar kom? Laat ons bid :”Here skep vir my ’n begrypende en onselfsugtige hart!” 

GEEN DRILPELOTON

Hierdie opdragte maak ons weer attent op die realiteit van die samestelling van ’n gemeente. ’n Gemeente bestaan nie net uit geestelike reuse, "go-getters" en presteerders nie. Daar sal ook altyd leeglêers (onordelikes), kleinmoediges en swakkes in ons gemeentes wees. Vir al diesulkes is daar steeds plek in die gemeente van Jesus. Die idee van ’n super gemeente wat soos ’n afgerigte drilpeloton foutlose bewegings op elke bevel uitvoer is nie realisties haalbaar nie. As ons nie plek het vir die swakkes nie, is ons mos niks beter as ’n klomp wilde diere nie. In die natuur gaan dit net om selfbehoud en selfoorlewing en daarom word die swakkes gelos om te vrek (of word sommer opgevreet!) In die kerk van Jesus kan dit tog nie so werk nie. 

Hierdie opdragte veronderstel intense en moeitevolle betrokkenheid bymekaar. Dis juis ons probleem. Onbetrokkenheid en ongeërgdheid teenoor mekaar is seker die moeilikste sonde om te oorwin. Dis niks anders as die sonde van liefdeloosheid en selfsug nie. Dis deel van die kern van ons sondige natuur om net vir myself te leef. Soms as ’n mens ’n Christen word dra jy onbewus hierdie selfsugtige benadering in jou nuwe lewe in. ’n Selfsugtige wêreldling op pad nie die hel, word nou ’n selfsugtige geloofsreisiger op pad na die hemel. ’n “Ek het niemand nodig nie”- gesindheid is presies waarmee ons ou natuur gemaklik voel - maar dit druis reguit in teen Christus se bedoeling vir sy kerk. (Hier is soveel bekering nodig by ons almal!) Gaan kyk maar hoeveel - “mekaar” tekste daar in die Nuwe Testamentiese briewe is! Een van die kern Nuwe Testamentiese waarhede oor die kerk is : 

Ons is daar vir mekaar binne-in God se huisgesin! Vind dit neerslag in jou lewe? Help jy jou broers en susters geduldig op pad na die kruin?

*Hand 2:47b “...En die Here het daagliks by die gemeente gevoeg die wat gered is.”

Dis unfair!

- die dilemma van die dikbek siniese Christen : “Hoekom behandel die Here my dan so onregverdig?”

“Dis ‘unfair!’ Kyk hoe hard werk ek vir die Here, maar Hy gee nie vir my plaas reën nie! Kyk hoe hard probeer ek om heilig te leef, maar dan sukkel ek so met my onhebbelike kinders. Ek doen my beste vir die kerk, en dan breek my kar, juis op pad na die wyks of selbyeenkoms... Dis juis dan nou my vrou wat met ‘n ongeneeslike kwaal gediagnoseer is. Kyk, daardie broer van my is ‘n sukkelende Christen, maar die Here gebruik en seën hom uit sy sokkies! Sien die Here dan nie raak wat ek vir Hom doen nie, maar kyk net daardie ou, hoe goed gaan dit met hom...en kyk na my... Nou is die Here darem onbillik. ”

Vergelykings met ander Christene en ‘n gevolglike gevoel van verontregting, is ‘n algemene rede vir ‘n vaal en ongelukkige Christenskap. Die oorsaak hiervan lê baie diep. Jesus hanteer hierdie saak in die gelykenis van die werkers in die wingerd. Lees Matteus 20:1-16 (dis belangrik om die Bybel voor jou oop te hê)

ARBEIDSONREG?

Hier gaan darem nou ‘n vreeslike onreg aan (immers so wil dit voorkom)- iemand wat net een uur gewerk het kry dieselfde loon as iemand wat die hele dag gesweet het. Die swoegers en die laatkommers word op gelyke voet behandel. Presies dieselfde loon vir die wat nat gesweet en uitgeput is as vir diegene wat skaars opgewarm het. Dit kan mos nie? Is dit nie ’n onregverdige arbeidspraktyk nie? Jesus wil tog nie vir ons leer om ons arbeiders onregverdig te behandel nie of hoe? Wat wil Hy dan sê?

UITSTEL?

Party mense maak dalk ‘n gevaarlike afleiding uit hierdie gelykenis. Hulle redeneer : “Kyk ek kan maar wag tot op die laaste voor ek tot bekering kom, ek kan maar uitstel....” Nee, dis baie duidelik Jesus sal nie so iets leer nie. Ja, dis wel so dat party mense eers op hulle sterfbed tot bekering kom... ons weet almal van die misdadiger aan die kruis. Maar die Bybel waarsku ons teen uitstel. J. C. Ryle het dit so gestel : “Few are saved on their deathbeds - one thief on the cross was saved that none should despair, but only one that none should presume”

Hierdie gelykenis het hoegenaamd niks met uitgestelde bekering te make nie.

Maar wat wil Jesus dan nou wel leer deur hierdie gelykenis?

Die konteks gee vir ons ’n belangrike leidraad. In die voorafgaande hoofstuk lees ons van die Rykjongman. Soos ons weet was hierdie man begerig om die ewige lewe te hê, maar nie bereid om afstand te doen van sy rykdom om Jesus te kan volg nie.....Dit het Jesus laat opmerk dat dit moeilik is vir ’n ryk man om in die Koninkryk in te gaan. In reaksie op dit alles reageer toe Petrus so : "Kyk, ons het alles verlaat en U gevolg. Wat sal ons daarvoor kry?" (Matt 19:27). Dis asof hy wil sê : “Kyk Here, ons is darem nie soos hierdie ryk man nie, kyk ons het darem alles prysgegee om U te volg. Ons is darem beter, ons is darem oulik, ons verdien darem seker ietsie spesiaals of hoe? Sien u dit darem raak, Here?” Jesus antwoord Petrus dan en inderdaad sê hy vir die dissipels wat hulle sal kry. “En elkeen wat ter wille van my Naam afgesien het van huise of broers of susters of vader of moeder of kinders of grond, sal honderd maal soveel ontvang en die ewige lewe as erfenis kry.” (Vers 29!) Ja, inderdaad dit wat die Ryk jongman gesoek het (die ewige lewe vgl. 19:16) sal hierdie dissipels wat alles prysgee vir hulle geloof , ontvang.

PASOP VIR : “EK IS MOS DAREM SPESIAAL OF HOE?”

Maar Jesus het nog nie klaar gereageer nie. Hy het ’n vals nooit, ’n onsuiwer klankie in Petrus se denkwyse opgetel. Petrus verraai onkunde oor ’n belangrike Koninkryksbeginsel. Daar het ’n stukkie selfgeregtigheid, self staatmaak op eie opoffering in Petrus se woorde deurgeskemer en daarom maak Jesus hierdie eienaardige opmerking in vers 30. “Maar baie wat eerste is sal laaste wees, en wat laaste is eerste.” Dis baie duidelik die dissipels wat alles opgeoffer het om Jesus te volg, is “eerstes”; die Ryk jongman bly agter, hy word ’n “laaste” op die pad van die Koninkryk. Dis ’n duidelike waarskuwing aan Jesus se dissipels om nie op hulle eie volgelingskap te vertrou en staat te maak nie. Hulle moet besef die ingaan in die ewige lewe hang uitsluitlik af van God en sy genade, die God by wie alle dinge moontlik is! So hierdie gelykenis is ’n rugsteun en onderbou van Jesus se uitspraak in vers 30. (Die hele tema van “laastes en eerstes” is ingeweef in die verhaal self - 8b, 10, 12, 14 en in 16 kry ons ’n basiese herhaling van 19:30) eintlike ’n stukkie kommentaar van Jesus op Petrus se stelling wat daarop neerkom dat hy dink dat hulle wat Jesus volg darem bietjie spesiaal is. Dit laat ons nou al raaksien waarop die gelykenis afstuur : in die Koninkryk behoort niemand te dink hulle is spesiaal nie, behoort niemand aanspraak te maak op regte nie, want alles is genade!

MOENIE DIE BASIESE BEGINSEL VAN GENADE VERGEET NIE!

Dis duidelik die eerstes, die wat Jesus volg, met ander woorde, die dissipels word hier aangespreek. Die klem in die gelykenis val nie op die laatkommers nie, maar juis op die wat van die begin af gewerk het, die eerstes. Hulle was ongelukkig omdat hulle dieselfde betaling as die laatkommers gekry het. So in hierdie gelykenis word die eerstes uitgesonder vir kritiek en word hulle aangespreek oor hulle ontevredenheid. 

Opvallend as mens na die verhaal self kyk, is dat die loonuitbetaling by die laastes begin. So bewerk die werkgewer doelbewus dat die ouens wat heeldag gewerk het, getuie kan wees van sy goedheid teenoor die laatkommers. In hierdie gebeure staan die ruimhartigheid van die Eienaar voorop. Dis duidelik dat dit nie vir die Eienaar oor werkprestasie gaan nie, maar die deurslaggewende vir hom is sy begeerte om vir al die arbeiders ’n lewensonderhoud te voorsien! Ja, selfs die persoon wat maar net die laaste ou uurtjie gewerk het, ontvang ’n volle dagloon. En hier kom die probleem vir die eerstes in. Hulle neem aanstoot oor hierdie ruimhartigheid. In hulle denke is daar geen ruimte vir hierdie ekstra ontferming van die Eienaar nie.

Hierdie manier van dink by die eerstes is ’n gevaarlike slaggat waarin ons ook maklik kan trap. Kom ons trek hierdie denkwyse van die eerstes bietjie in praktiese terme deur na ons. Wat het verkeerd geloop in hulle denke, hoe het dit gekom dat hulle begin kla het en ontevrede was, wat het hulle nie reg verstaan nie wat tot hierdie ongelukkigheid aanleiding gegee het?

~ Hulle begin te veel bewus raak van wat en hoeveel hulle doen. “Die mense wat eerste gehuur is, het gedink hulle sou meer kry, maar toe hulle aan die beurt kom, kry hulle ook elkeen die gewone dagloon.” (Vers 10) Hulle het begin sommetjies maak oor hulle werk vir die eienaar. Begin onderlangs boekhou. Begin vergelykings maak: Kyk hoe hard werk ons, hoe lank werk ons.....ons verdien meer. Hulle vergeet die beginsel wat in 1 Korintiërs 4:7 onderstreep word : “Wat maak jou so belangrik en wat besit jy wat jy nie ontvang het nie”

~ Hulle begin kla. “Hulle vat toe die geld maar begin by die eienaar kla “ (Vers 11) Kla is maar net die uiterlike verskynsel van iets wat lankal in die hart broei. Boekhou lei tot vergelyking, wat weer lei tot ontevredenheid, wat lei tot selfbejammering en uiteindelik openlike murmurering. (Terloops - onvergenoegdheid, die gewoonte om te kla is ’n gruwelike sonde in God se oë - Numeri 11:1-3, 1 Korintiërs 10:10 (OAV) Filippense 2:14!)

~ Hulle begin jaloers raak op die ander werkers en hulle verag. “en sê: ‘Hierdie laastes het net een uur gewerk, en nou betaal u hulle dieselfde loon as vir ons wat die hele dag hard gewerk het in die warm son.’” (Vers 12) Hoor die bytende verwyt - “hierdie laastes” Ten onregte! (hulle het niks verkeerd gedoen nie) Jaloesie is ’n kanker in die kerk van die Here. Hoekom word hy gekies, bedank, uitgesonder, geseën of bevorder terwyl ek soveel opgeoffer het?

~ Die ergste fout wat hierdie eerstes gemaak het is hulle gevoel en insinuasie dat die Eienaar onregverdig was. (Luister bietjie, hulle is sommer onbeskof en onbeleef teen Eienaar - die aanspreekvorm Meneer ontbreek - vers 12) Die Eienaar bly beheers en spreek die woordvoerder ordentlik aan, “Vriend”. (eintlik kon hulle weggejaag het) “Ek doen niemand onreg aan nie, ek benadeel niemand nie.” Die feit is - die Eienaar het presies die regte loon betaal waarvoor hy hulle in diens geneem het, waarop hy en hulle ooreengekom het. Die Eienaar was hoegenaamd nie oneerlik nie, hy het ook nie sy woord gebreek nie. Die eerstes het gekry wat hulle beloof is en die laastes het gekry omdat die Eienaar dit vir hulle wou gee. Hy kan tog met sy besittings doen wat Hy wil! So waarop kom dit neer, wat is regtig die wortel oorsaak van die eerstes se ongelukkigheid (onthou : hulle is mos nie benadeel nie) Hulle is ongelukkig en jaloers omdat die Eienaar goed is! Skokkend , maar dis so! Die Eienaar sien hierdie verkeerde gesindheid raak –“ Of is jy afgunstig omdat ek goed is?’ (15b) Hoe maklik gebeur dit : God se goedheid en genade vir ander maak my dikbek. Here kyk wat kry Hy, ek offer baie meer op, ek loop die pad al langer, ek is meer toegewyd, ek verdien mos beter behandeling... Baie gevaarlik : Ek skep vir myself ’n wanbeeld van God, ek begin sy goedheid wantrou, my liefde vir God verkoel ...en dit alles omdat ek nie die beginsel van genade verstaan nie, omdat ek nie die wydheid van God se goedheid besef nie! Dis presies wat die profeet Jona oorgekom het toe hy dikbek was omdat God die goddelose stad Nineve nie gestraf het nie!

Die tragiese toestand waarin hierdie eerstes verval het is ’n ernstige waarskuwing vir ons. Juis ons wat opofferings maak, die Here wil dien, toegewyd wil leef kan maklik in hierdie denkpatroon verval...ek verdien darem bietjie beter behandeling, ek is darem spesiaal, ek wil darem bietjie erkenning kry, ek loop die pad mos al lank ek wil darem bietjie resultate en dividende op my geestelike beleggings sien...

Die gelykenis sluit af met dieselfde waarskuwende slotsom as 19:30. “Maar baie wat eerste is, sal laaste wees, en wat laaste is, eerste.” Waarom sal party eerstes op die ou end laastes word? Daar is wel diegene wat hulle vroeg laat roep het, vroeg gehoorsaam geword het aan die evangelie, maar hulle word uiteindelik “Laastes” omdat hulle aan andere die genade misgun! Hulle kom in opstand teen God se genade vir ander sondaars en so bevraagteken hulle God se goedheid. (Soos die oudste seun in Lukas 15!)

Miskien is hierdie sondige en onkundige denkwyse reeds deel van jou sisteem. Dit maak dat jy ongelukkig voel, dat jy ongeduldig is met die res van die gemeente en op die ou end versteur dit jou verhouding met God self. Dit maak jou « Christenskap » suur. Dit kan veroorsaak dat jy teen God draai en ’n “laaste” word! Pasop!

Hoe moet mens hierdie sondige denkwyse oorkom?

~ Verander jou gedagte oor die Koninkryk van God. Moenie aan die Koninkryk dink in terme van winste of regte nie. Alles is genade en goedheid. As God se soewereine genade nie in jou lewe ingegryp het nie was jy vandag nog op pad hel toe.

~ Moenie verval in ’n werke vir loon gesindheid nie. Ja, God gee loon, maar dis genadeloon want eintlik is al loon wat ons verdien, die ewige straf. Moenie onderhandel (bargain) met God nie!

~ Moenie vergeet nie - God is soewerein! Hy kan met sy gawes maak wat Hy wil. Moenie God se optrede bevraagteken nie- Hy is altyd regverdig en altyd goed!

~ Moenie begin rekord of boekhou van jou goeie dade of jou heiligheid nie. Al doen jy baie en al vorder jy ver in heiligmaking - dis nog steeds net God se genade wat jou daartoe in staat stel en nie jou eie prestasie of vermoëns nie. Jy het niks om op te roem nie. 

~ Moenie ongeduldig raak met swakker gelowiges nie. God stap wel ’n pad met hulle. Onthou jy is net so afhanklik van God se genade soos hulle.

Positief - hoe kan ek hierdie verkeerde gesindheid oorwin? Hoe kry ek die vreugde van Christenskap weer terug?

~ Bely hierdie verkeerde gesindheid – “Here U was my genadig en nou wil ek U voorskryf of kritiseer. Hoe kan ek so blind wees vir U goedheid? Vergewe my bose gedagtes!”

~ Vra jouself af - wat verdien ek regtig? Besef dan : Niks! Alles, ja my hele Christen lewe is alles van begin tot end een groot stuk genade. “Maar deur die genade van God is ek wat ek is. Sy genade aan my was nie tevergeefs nie; inteendeel, ek het harder gewerk as hulle almal; eintlik was dit nie ek nie, maar die genade van God wat by my is.” 1 Korintiërs 15:10! 

Raak weer opgewonde oor God se genade in jou lewe! So word jou vreugde herstel!

Mag sy kalmte heers in ons lewens!

Erkenning : Martyn-Lloyd Jones se “CHRISTIAN DEPRESSION” en kommentaar van Jakob van Bruggen.