GOD, OSCAR EN GESLAGSGEBASEERDE GEWELD

- kom ons grawe ‘n bietjie dieper.

Die afgelope tyd is die samelewing in Namibië geruk deur berigte van geslagsgebaseerde geweld. Met reëlmaat word verneem van vroue van alle ouderdomme wat die slagoffers van moord, verkragting en mishandeling geword het.* Die publiek verwag dat die kerk antwoorde en oplossings moet gee. Inderdaad moet die kerk in sulke tye nie afsydig swyg nie. (Onlangs het ‘n groep predikante van die NGKN en die VGKN ‘n gesamentlike verklaring hieroor uitgereik tydens ons afgelope konferensie by Rock Lodge, naby Okahandja.) Die probleem strek natuurlik ook verder as net Namibië. In groter internasionale konteks kan verwag word dat die Oscar Pistorius hofsaak ook weer hierdie gruwelike misbruik in die kalklig sal stel.

Die verskynsel van geslagsgebaseerde geweld is beslis gekompliseerd en simplistiese oplossings wat uit sommige oorde voorgestel word, hou nie hiermee rekening nie. En tog is die saak ook nie so heel onverstaanbaar en ingewikkeld nie...

GELUK

- via GEBED of GEWELD?

Hoe probeer jy geluk in die lewe vind? Is jy  ’n bidder of ’n bakleier? Word jou lewe oor die algemeen gekenmerk deur gebed of geweld? Hoe klink dit in jou huwelik, gesin, werksplek? Hoe hanteer jy frustrasies en onreg? (En laat ons maar kennis neem, dit sal altyd daar wees) Baklei jy? Nie noodwendig met die vuis nie, nie altyd met harde verbale geweld nie, maar jy begin net so byt-byt, subtiel beledig, skimpe rondstrooi, stilstuipe kry of onttrek jouself aan mense? En ja, selfbejammering en manipulering is seker die algemeenste vorm van geweld tussen huweliksmaats en binne gesinne.  Hierdie alles is inderdaad ook wrede vorme van baklei!

Bid of baklei, gebed of geweld is simptome van ‘n dieper saak. Gebed, ware gebedswandel met God is ‘n uitvloeisel van ‘n herstelde verhouding met God.  Net so is baklei ‘n simptoom van ‘n lewe sonder Jesus, sonder ‘n verhouding met God of dan ten minste ‘n aanduiding van ‘n ernstige versteuring tussen ons en Hom.  Jakobus, hoofstuk 4 vertel vir ons baie oor hierdie twee uiteenlopende benaderings:

"1.Waar kom die stryd vandaan, waar kom die rusies onder julle vandaan? Kom dit nie van julle selfsugtige begeertes wat gedurig binne-in julle woed nie?

2. Julle wil dinge hê, maar kry dit nie en wil dan moord pleeg; julle is jaloers op ‘n ander man se goed en kan dit nie in die hande kry nie en dan maak julle rusie en baklei julle. Julle kry nie, omdat julle nie bid nie.

3. As julle bid, ontvang julle nie, omdat julle verkeerd bid: julle wil net julle selfsugtige begeertes bevredig.

4. Weet julle nie, julle ontroues, dat vriendskap met die wêreld vyandskap teen God is nie? Wie ‘n vriend van die wêreld wil wees, wys daarmee dat hy ‘n vyand van God is.

5. Of dink julle dat die Skrif sonder rede sê dat God die gees wat Hy in ons laat woon, heeltemal vir Homself wil hê?

6. Maar die genade wat Hy gee, is nog groter. Daarom sê Hy: "God weerstaan hoogmoediges, maar aan nederiges gee Hy genade."

7. Onderwerp julle dan aan God. Staan die duiwel teë en hy sal van julle af wegvlug.

8.Nader tot God en Hy sal tot julle nader. Was julle hande, sondaars, en reinig julle harte, huigelaars.

9.Bekla julle ellende, treur en huil! Laat julle vrolikheid in rou verander en julle blydskap in droefheid.

10. Onderwerp julle in nederigheid voor die Here, en Hy sal julle verhoog."

Bid en baklei word teenoor mekaar gestel as twee uitsluitende werks en lewenswyses. (sien vers 2)

Hoe lyk die bakleier?

(Uit hierdie gedeelte kan mens ’n paar kenmerke opsom. Vers 1 verwys eintlik terug na die vorige gedeeltes in hfst3.  Waar kom die stryd  waarvan in 3:14-16 gepraat word, vandaan?)

~ Die bakleier huisves naywer, selfsug en afguns. (3: 14-16) Hy is ten diepste jaloers. Nie tevrede met wat hy het nie. Nie tevrede met sy finansies nie, nie tevrede met sy vrou en kinders wat God hom gegee het nie. Ontevrede hoe ek lyk, ontevrede met my werk...

Onvergenoegdheid lei tot geweld, ontevredenheid bring konflik.

~ Die bakleier se lewe word gekenmerk deur vriendskap met die wêreld.  Sy denke en begeertes is deurdrenk met wêreldse sienings en begeertes. Die wêreld se media, opinies en verwronge standaarde bepaal sy begeertes. ‘n Goeie voorbeeld, die sepies vol van die  wêreld se sienings oor geld, seks en mag is sy verwysingsraamwerk. Hoe meer jy na al die chaotiese “Vermaak” kyk, hoe meer lyk jou en jou gesin se lewens soos in die daardie einste sepies. Net soos die sepiekarakters baklei om meer mag en meer plesier, gebeur dieselfde met jou.

~ Die bakleier is ’n diep ongelukkige mens. Ontevrede. Onvergenoegd. Hy voel altyd daar is ’n klomp dinge wat hy wil hê. Hy/sy meet homself altyd aan ander mense : “Kyk hoeveel het daardie ou, kyk, kyk..... en kyk wat het arme ek.”  Begeer, begeer, begeer... Die grootste rede vir sy ongelukkigheid en onvervuldheid is die skrikwekkende feit : God het sy vyand geword. As jou lewe oorheers word deur die wêreld begeertes van nog hê , nog hê ..... dan is jy en God in ‘n staat van vyandskap. (4:4)   Johannes 2:15-17 stel hierdie selfde waarheid so : 

“Moenie die sondige wêreld en die dinge van die wêreld liefhê nie. As iemand die wêreld liefhet, is die Vader se liefde nie in hom nie. 
Die wêreldse dinge - alles wat die sondige mens begeer, alles wat sy oë sien en begeer, al sy gesteldheid op besit-kom nie van die Vader nie, maar uit die wêreld. 
En die wêreld met sy verleidelike dinge gaan verby, maar wie die wil van God doen, bly ewig lewe.”

  

~ Die bakleier bid ook soms. Die bakleier se gebed is egter nie suksesvol nie. Dit frustreer hom of haar net nog meer. Hoekom? God verhoor nie sy gebede nie. Hoekom nie? Hy bid verkeerd. Die selfsug en afguns wat sy lewe kenmerk spoel oor in sy gebedslewe. Die bakleier se selfgesentreerde, selfsugtige gebede is ‘n gruwel voor God. “Gee, gee, gee...” Die bietjie wat hy wel bid is maar net ’n uitlaatklep vir sy selfsugtige begeertes. “Here, ek het dit en dit en dit...... nodig! Here, hy pla my, Here sy maak die lewe vir my moeilik, verander hulle tog dat ek ‘n lekkerder lewe kan hê…”

~ Die bakleier is ’n hoogmoedige mens. (6) Egosentries tot in sy gebeente!  Sy rasionaal is : “Ek is so oulik, ek moet alles hê wat ek begeer.”  Die skrikwekkende feit is,  God self word sy teenstander!  Die bakleier sal sê, alles loop verkeerd, die duiwel maak vir my die wêreld moeilik", maar eintlik is dit God wat teen hom gedraai het.  Daarom vind hy nooit geluk nie, al baklei hy hoe hard daarvoor!

Hoe lyk die bidder?

~ Wel, hy bid! Hy maak tyd daarvoor. Hieruit kan mens iets belangrik aflei. Hy staan in ’n lewende verhouding met God en daarom praat hy met sy Vader! Biddeloosheid is ’n simptoom van iemand wat sonder God leef. Aan die anderkant is ware onselfsugtige gebed  ’n kenmerk van iemand wat God se kind is en in afhanklikheid van Hom leef.

~ Hy vertoon ‘n nederige tevredenheid. “Here, wat U vir my gee en wat U vir my doen is goed.”  ’n Bidder is iemand wat hom in nederigheid voor die Here onderwerp. ’n Bidder sê opreg : Laat U wil geskied! ’n Bidder sê soos Paulus in  Filippense 4:11,12 : “…ek het geleer om vergenoeg te wees met die omstandighede waarin ek is. Ek weet om verneder te word, ek weet ook om oorvloed te hê; in elke opsig en in alle dinge is ek onderrig: om versadig te word sowel as om honger te ly, om oorvloed te hê sowel as om gebrek te ly.” (OAV) (Terloops, mense wat aan die prosperity gospel/ voorspoedsevangelie glo, kan nie ware bidders wees nie, hulle is net bakleiers met ‘n vroom godsdiensousie oor hulle selfsug )

~ Die bidder bied teenstand teen die Duiwel. Die bakleier luister na die duiwel en slurp sy propaganda in. Die bidder sê : “Nee!”  Nee vir die duiwel, nee vir versoekings, nee vir die sonde, nee vir die wêreld se lewensstyl!

Die bidder baklei ook, maar hy baklei nie teen sy huweliksmaat nie, nie teen sy werkgewer nie, nie teen die kerk nie, maar hy baklei teen die Satan op sy knieë!

~ Die bidder los sonde. Hy treur oor sonde en laat staan dit! (8,9). ’n Bidder is sensitief vir sy eie sonde. ‘n Bidder fokus nie op ander se foute nie, maar bring sy eie na God in die gebed.

Baklei of bid? 

Dis twee uiteenlopende lewenswyses wat treffend verteenwoordig word deur die twee karakters van Saul en Dawid. . . Die bakleier is soos Saul. Hy was ongehoorsaam aan God, ontevrede met God se plan, jaloers op Dawid en diep ongelukkig!  Sy selfgesentreerde selfsugtige gebede het hom niks gebaat nie, en uiteindelik het God hom heeltemal verlaat en moes hy in desperaatheid ’n spiritis raadpleeg!  Die bidder is soos Dawid, nederig in sy eie oë. In onderworpenheid aan God, wag hy geduldig vir God se tyd! Ja, toe hy nie waaksaam was nie, val hy in sonde, maar hy onderwerp hom weereens in nederigheid aan God. Lees maar Psalm 51.

As ons baklei, stry ons ‘n verlore stryd soos Saul se geskiedenis wys. Al sy planne het niks gehelp nie, want God self was teen hom. As ons bid, dan veg God ons saak, soos Dawid ondervind het. God het vir hom gestry en op die regte tyd die koningskap aan hom gegee.

Is jy ‘n bakleier? Die oplossing is : word ’n bidder. ’n Bidder, ‘n kind van God wat tot God nader, ’n bidder wat afstand doen van die sonde, ’n bidder wat jou onderwerp aan God, ’n bidder wat teen die wêreld draai en homself voor God verneder.

 Die belofte hier in Jakobus is 4:8-10 is ook vir jou (maak nie saak hoe erg jou bakleiersverlede is nie) : As jy biddend nederig na God toe kom, sal Hy jou weer optel en dit sal nie nodig wees om te baklei nie! Jy sal nie meer wil baklei nie, want jy sal diepe tevredenheid  en geluk vind in die teenwoordigheid van God. Hy  vervul ons diepste behoeftes deur Jesus Christus. Hy gee geluk soos wat Hy in sy goedheid en regverdigheid besluit, wanneer ons onsself aan sy volmaakte wil onderwerp.

LOS GEWELD! GOD GEE GELUK VIA GEBED!

PARADYS & PARASIET

- shalom gaan sondesmart en skade vervang!

In Jesaja 11:9 vind ons ‘n sielsverkwikkende profesie waar God beloof :

“Op my heilige berg sal niemand kwaad aanrig of iets verniel nie...”

Om die heerlike boodskap en belofte van Jesaja 11 ten volle te begryp moet ons eers weer praat oor die paradys.

Hoe het die paradys gelyk? ’n Pragtige tuin, met die lieflikste bome en vrugte, voëls wat sing...maar sulke tonele kan ons tog vandag nog  vind op aarde, terwyl mens baie beslis nie meer die ware  paradys op ons planeet sal  kry nie nie. Die vraag is dan :  Wat is uniek aan die paradys? 

(Op aarde is daar mooi plekke, maar nie meer 'n paradys nie, want orals is sonde, swaarkry siekte en sterflikheid aanwesig.)

In die paradys heers daar ’n toestand van volmaakte vrede soos God dit bedoel het om te wees. Die paradys is die toestand waar alles en almal in die verhouding staan wat God  behaag... volmaakte harmonie tussen God en mens, mens en mens, mens en natuur. Dis die toestand en omgewing waarvan God kan sê : “dit is baie goed” (Gen 1:31) Goed, dit wil sê volmaak in die absolute sin. Dis die toestand van dinge waarin God genot in vind. As ons in Genesis lees,  God het “gerus”, word hiermee die hele doel van die skepping aangedui. Dis God se vryheid, God se rus en vreugde, waartoe die mens ook opgeroep word om in deel te hê. Dis ware vrede, SHALOM - ’n saambestaan van God en mens en die ganse skepping in ’n toestand van geregtigheid, vervulling en verlustiging. ’n Toestand wat net vreugdevolle bewondering by die mens kan wek oor die heerlikheid van sy Skepper. ’n Volmaakte omgewing in perfekte balans -

In die paradys, daar waar shalom is, sal jy nie vrate kry nie, maar ook geen anorexia gevalle nie!  

In moderne konteks, sal paradys ’n plek wees waar besigheidsmanne hulle sal verheug in mekaar se suksesse, waar rondwaai plastieksakke en rommel nooit gesien word nie, waar verdoemende kankerdiagnoses nooit gehoor sal word nie, (en spesiaal vir die Suid-Afrikaners!) die plek waar motoriste en taxibestuurders  mekaar nooit irriteer nie, maar slegs vriendelik groet, en ja, waar diefwering ‘n stuk onbekende tegnologie sal wees...

Weereens, paradys is dinge soos God dit bedoel het om te wees. Paradys is dit wat ons tans nie beleef nie, want dinge rondom ons, ja, ook onsself is nie soos God bedoel het dat dit met wees nie. God het  nie bedoel dat mense in vrees en angs moet leef en hulleself met behulp van pille deur die lewe moet voortsleep nie, God het nie bedoel dat huwelike ‘n nes van jaloesie en ontrou moet word nie, God het nie bedoel dat huisgesinne broeiplekke van geweld en ongelukkigheid moet wees nie, dis nie God se wens  dat die werkplek  spanning, bedrog, uitbuiting, verveling, slawerny of  naywerige kompetisie moet voortbring nie ...so kan mens aangaan.

Wat ons hier in Jesaja 11 kry is niks anders as ’n beskrywing van paradysvrede nie. Die nuwe Eden, die herstelde paradys.

GOD GAAN DIE PARADYS HERSTEL! 

Natuurlik word dit in die taal en terme van destyds se leefwyse beskryf. Uiteraard dink ek nie Vers 6-9 gee vir ons detail inligting oor die fauna op die nuwe aarde nie. (om hieruit af te lei dat daar slange op die nuwe aarde sal wees mis die punt!) Dis ’n konkrete beeldryke beskrywing van ’n toestand van volkome harmonie en vrede.

Kom ons gee aandag aan twee praktiese vrae:

Wat het die paradysvrede oorspronklik verwoes?

Hoe gaan die paradys herstel word?

Wat het die paradysvrede oorspronklik verwoes? Ons ken natuurlik die antwoord : SONDE. En tog weerspieël ons houding teenoor sonde nie ’n werklike besef van die aaklige, sieklike verwoestende aard daarvan nie. (en daarom het ons ook  nie altyd  ’n opregte verlange na verlossing daarvan nie) Om hierdie rede kan dit goed wees as ons net weer ’n bietjie nadink oor die saak van sonde. Sonde kom neer op vandalisme van die paradys. Sonde is skending en inderdaad strafbare skending van God se skepping. Sonde is ’n dodelike parasiet. Sonde is baie algemeen, maar dis abnormaal, dis iets vreemds, dit hoort nie in die skepping nie. Sonde kan nie op sy eie bestaan nie - net soos ’n parasiet of ’n siekte.  Sonde kan nie iets bereik of skep nie - sonde teer bloot op die heerlike skepping van God.  Byvoorbeeld, die sonde van egskeiding kan net bestaan omdat daar iets heerliks is soos die huwelik wat God ingestel het!  Die sonde van diefstal teer op die feit dat ons die gawe van besit gegee is. Sonde kan nie iets positief bou nie, dit breek net af wat mooi is. Sonde is “badness” - maar “badness” sê C.S. Lewis is net  “spoiled goodness. And there must be something good before it can be spoiled”  Hoe dwaas dus om sonde te doen.  ’n Sondige, sonde besmette menslike lewe is ’n karikatuur, ’n verwringing van wat God bedoel het ons moet wees. Sonde is ‘n bosluisplaag wat sy gasheer verinneweer tot die status van ‘n geraamte en uiteindelik die dood.  Dit teer op mense totdat daar net ’n mismaakte skepsel oorbly en uiteindelik lei dit tot die ewige dood as daar nie ’n plan met hierdie parasiet gemaak word nie.

Hoe gaan die paradys herstel word? Wel die profeet maak dit duidelik dat daar Iemand gaan kom wat alles gaan verander en vernuwe.  Weet jy Wie dit is? Ken jy Hom? Net kortliks die volgende feite wat ons hier in Jesaja 11 oor Hom kry : 

1) Sy oorsprong en identiteit.  (Vers 1) Dis ’n spesifieke individu uit die nageslag van Isaï. Dit wil sê iemand uit Dawid se nageslag. Ons weet hierdie persoon het gekom. Hy is die Seun van Dawid, Jesus Christus.

2) Sy toerusting.  (Vers 2,3a) Die Gees van die Here rus op Hom. Van God ontvang Hy dus al die kwaliteite om ’n volmaakte koning te wees. Dit het sigbaar gebeur toe die Heilige Gees soos ‘n duif op Jesus neergedaal het.

3) Die manier waarop Hy sy werk sal doen. Sy werk kan saamgevat word as regverdige regering (Vers 5), ’n  heerskappy van geregtigheid. (Dankie tog - daar kom ‘n einde aan die mag van dwase despote!)  Hy sal reg en geregtigheid laat geskied - hulpeloses word versorg, maar goddeloses word geoordeel. Onreg word aangespreek en reggestel. 

Die paradys word herstel deur koning Jesus, die volmaakte finale Dawid! 

Aan die kruis het Hy verlossing bewerk vir sy mense, maar Hy het juis ook daar die oorwinning behaal oor alle bose magte. Kolossense 2:13-15 Hy ring 'n nuwe bedeling van volmaaktheid totstand.

GELIEFDE, SIEN TOG TWEE DINGE RAAK!

• Sien sonde vir wat dit is - ‘n afbrekende, negatiewe, verwoestende parasiet.  Sonde is nie al daardie lekker dinge wat ons graag wil doen nie, nee dis ‘n gevaarlike parasiet wat ons uitmergel en laat sterf!  Sonde is iets om gehaat en vermy te word. Dit wek God se toorn! Dis tog  logies. Kan God verdraagsaam en sag wees teenoor die parasiet wat soveel skade aan sy handewerk aanrig? Dis opstand teen God. 'n Opstand met angswekkende gevolge vir mens en skepping. Sonde is  verwoestend vir almal rondom jou - dink hoeveel skade en hartseer het jou sonde al aan jou ouers, broers en susters, familie, mense rondom jou...berokken.. Maar sonde is ook vernietigend vir die beoefenaar daarvan - my koppigheid, my hoogmoed, my selfbejammering, my  afguns, my seksuele losbandigheid, my verkeerde gewoontes, my wraaksug.... verwoes my menseverhoudinge, bederf my geluk, is skadelik vir my  gesondheid...maar die ergste : dit beroof my van gemeenskap met God, dit keer dat ek God se heerlikheid kan geniet, dit maak my  bestaan doelloos....

• Sien die Verlosser raak. Ons hoop vir paradysvrede moet net op een Persoon (beslis nie Obama of die VN nie) gefokus wees - Jesus, die Koning uit Dawid se nageslag. Die skade van die sondeparasiet is onberekenbaar groot, dis menslik gesproke onherstelbaar erg. Menslike wysheid en filosofie, menslike godsdiens en moraliteit, strafmaatreëls...kan niks vermag nie. Eweneens is toleransie van sonde, ‘n ontkenning of ‘n toesmeerdery daarvan magteloos om die parasiet hok te slaan.  Kyk maar net na al die gesanik en vrugtelose pogings om geweld teen vroue en kinders stop te sit. Al die moeite, praatjies en optogte en plakkate, wat help dit? Niks! Die “takkie” uit die stomp van Isaï is die antwoord. Sy regering, sy en heerskappy wat ware kennis van God bring - dit verander harte en optrede van mense. Die bevrydende evangelie van Jesus moet verkondig  en geglo word. Om na die praktiese voorbeeld terug te keer : dis eers wanneer ‘n man tot bekering kom en homself onderwerp aan die heerskappy van Jesus Christus dat hy sy vrou en kinders anders sal begin behandel...

Ons leef reeds in die herstelfase van die paradys.  Ons beleef Jesaja 11! Jesus het gekom en Hy is nou besig om mense te bevry van die besmetting deur die parasiet.  Ons sonde word nou reeds vergewe, ons word nou reeds bevry van die verslawende mag daarvan. (al val ons nog dikwels) Ons word nou reeds instaatgestel om tekens van die Koninkryk op te rig - goeie werke van vrede, genesing, heling...die doen van reg en geregtigheid aan verdruktes en vernieldes. Ons kan nou reeds vrede beleef met God en met mekaar deur die geloof in Jesus.  Dis ’n praktiese werklikheid en ons kan ons daarin verheug - dis sigbaar en heerlik. Sondaars word uit die modder getrek en nuutgemaak, vyande word met mekaar versoen, die barmhartigheid wat God se kinders aan die ellendiges bewys is ’n heerlike voorreg en ’n duidelike voorsmaak van die heelheid in die Koninkryk ....Sien dit raak, dank Jesus daarvoor, neem deel, verlustig jou daarin!  

Maar ons is  ook realistiese oopkop en oop oë mense. Ons weet ook dat alles wat Jesaja 11 in die vooruitsig stel het, nog nie ’n werklikheid geword nie. Daarom kyk ons ook uit met hoopvolle verwagting na die voleinding,  die finale voltooiing van Jesus se herskeppingswerk.  Saam met die skepping verlang ons na die bevryding van alle sonde en die gevolge daarvan : siekte, ellende, verganklikheid en dood.  (Romeine 8:18-25) Hierdie is ’n blye verwagting, dis ’n vaste hoop en dit laat ons juis met blymoedigheid daagliks in die stryd volhard. Hoe wonderlik om die versekering te hoor : “Niks en niemand sal meer kwaad doen op God  se heilige berg nie, daar sal niks verniel word nie. Geen vandalisme nie!”   Sonde sal vir ewig en altyd van die toneel verdwyn. Geregtigheid (God se volmaakte wil) word die kenmerk van die nuwe bedeling. (2 Petrus 3:13!) Wat ’n heerlike toekoms om na uit te sien. Dit sê vir ons : Ons moenie moed verloor nie!  Ons moenie moed verloor as ons ons eie sonde raaksien en met alle mag daarteen stry nie, as ons die ellende van die wêreld aanskou nie, as ons saam ly - geestelik, sowel as fisies - in hierdie vernielde wêreld nie! 

Daar is hoop : 

Die parasiet gaan ’n uitgestorwe spesie word!

Het jy  die Verlosser uit die nageslag van Isaï al persoonlik vertrou om jou van die parasiet te bevry?

(erkenning aan Cornelius Plantinga, "A Breviary of Sin.")