MAAK SOOS JESUS!

[Die waarheid as fondasie van RADIKALE LIEFDE]

VANUIT DIE TRONK! 

Filippense is ‘n opwindende brief! Een rede – die “real life setting” is so eenvoudig en duidelik. Paulus is in die tronk en hy bemoedig ouens buite die tronk. Merkwaardig! Nog meer merkwaardig - die oorheersende tema is blydskap. Hierdie brief wys dat geloof werk, dis realisties uitleefbaar en haalbaar in die donkerste situasies. In 'n Romeinse gevangenis, maar ook in ons tye van Covid, korrupsie, onreg  en kerkverkrummeling…

Een van die redes vir die skryf van die brief was om die gemeente te bedank vir ‘n geskenk wat hy van hulle in die tronk ontvang het. Paulus gebruik sommer die geleentheid om sy weldoeners aan te moedig tot blydskap en vergenoegdheid. Tog spreek hy ook goggas aan soos ‘n gebrek aan eensgesindheid (4:2)* en natuurlik dwaalleer. (3:2)** (Hy verwys op ‘n baie kras manier na hierdie dwaalleraars!)

VERMANING

Paulus vind dit dus nodig om die gemeentelede van Filippi op etiese en leerstellige vlak te vermaan. Ons sien dat Paulus se grootste begeerte vir die Filippense was dat hulle ‘n evangeliese eenheid en liefde tot mekaar sal openbaar. Die sleutel vir ‘n eenheidsgesindheid is om te besef wat ons deur Jesus ontvang het (“as, aangesien” in vers 1)*** Hierdie besef moet ‘n dankbaarheid wek wat onselfsugtig is. (3,4)****

Lees gerus nou eers Filippense 2:5-11****

JESUS AS VOORBEELD

Nou fokus Paulus op die kragtigste voorbeeld van nederigheid, opoffering, die ander hoër ag as jouself... JESUS! “Dieselfde gesindheid moet in julle wees wat daar ook in Christus Jesus was:” (5) Die opdrag, die imperatief is – “Wees soos Jesus in julle verhouding met mekaar!”

UITGEBREIDE CHRISTOLOGIE

Ons vind hier iets baie opvallend. Die etiese opdrag is kort, maar die teologiese begronding hiervan is baie uitgebreid en ongelooflik diep en deeglik. (Dis waarskynlik ‘n vroeg Christelike lied wat Paulus hier aanhaal.) Hierdie is een van die groot belangrike Nuwe Testamentiese gedeeltes oor die persoon en werk van Christus. Dit beskryf beide wat ons noem : sy trappe van vernedering en sy trappe van verhoging. Onontbeerlike Christologie. Anders as wat baie predikers van vandag dink – was dit vir Paulus belangrik dat mense die regte teologiese kennis moes hê, want Paulus het besef dat dit wat jy regtig verstaan en glo, neerslag gaan vind in jou dade.

Hier is dus geen oppervlakkige “Hi ouens julle moet nice wees met mekaar, want julle is ‘n klomp great ouens bymekaar” nie! Verre daarvandaan! Nee, Paulus se benadering is eerder : “Broers en susters, kom ons probeer iets verstaan van die geweldige vernedering wat Jesus ter wille van ons deurgegaan het en kom ons probeer iets verstaan van sy ontsagwekkende mag en majesteit! En in die lig hiervan durf ons nie anders as om mekaar radikaal onselfsugtig lief te hê nie!

Kom ons gaan net so vinnig deur die Christologie wat Paulus hier opsom: Dit gaan eerstens daaroor dat Jesus bereid was om van die grootste hoogte neer te daal en neer te buig na die diepste vernedering, vrywillig! Vir my en jou!

(6) Jesus het nie selfsugtig krampagtig vasgeklou aan Sy Goddelike regte en status nie! (Wat is die implikasie ons? Wees onselfsugtig lief vir ander. Vergeet van : “Dis my reg om...” of “Ek is belangrik...”) Dink weer mooi. Jesus was gewillig om na die stukkende gevalle, sondige wêreld te kom, nie as superheld nie, maar as beperkte mens onderhewig aan die “ellende” van menswees. Hy het swak en ellendig geword om ons te help. Vrywillig!

(7) Hy het Homself leeggemaak. Hy het nie sy Godheid afgelê nie, maar Hy het wel die menslike natuur aangeneem. Hy word een van ons. Waarlik Immanuel, God met ons. Hy het vlees geword en in ons skoene kom staan. Nie ‘n veraf gerieflike Redder nie. Die Kersboodskap is alreeds ‘n boodskap van vernedering en lyding! . Jesus is nie soos ‘n ryk donateur op ‘n afstand nie! (Hulle stuur mos graag geld , maar wil nie hulle hande vuil maak nie.) Jesus is anders, Hy kom maak letterlik sy hande en voete vuil ter wille van ons. Hy kom ook nie as super mens, semi Goddelike heerser nie, maar as dienskneg. Hy demonstreer dit letterlik in Johannes 13:3-5 (voetwassing)

(8) As mens word Hy absoluut gehoorsaam aan die Vader, ‘n gehoorsaamheid wat lei tot die afgryslike skande en vernedering van die kruis. “...nogtans nie my wil nie...” Aan die vloekpaal word Hy ‘n vervloekte – Galasiërs 3:14!

WORTELS IN DIE OU TESTAMENT

Twee Ou Testamentiese temas speel hier ‘n rol:

Jesus is as’t ware “Adam in reverse.” Adam en Eva wou soos God wees –opgaan, gelyk wees aan God, Jesus kom vrywillig af, word gelyk aan mense. Adam en Eva was ongehoorsaam, Jesus was volledig gehoorsaam aan God – ja, tot aan die kruis!

Hier is ook ‘n ego van Jesaja 53:12 die Lydende Kneg. Ons is ook geroep tot ‘n lewe van selfopofferende liefde vir ander!

VERHOGING EN VERHEERLIKING

Paulus bly egter nie stilstaan by die vernedering nie, maar gaan aan met die ontsagwekkende heerlike verhoging van Jesus! Dit soos jy weet behels Sy opstanding, hemelvaart, sit aan die regterhand van God, die magsposisie van die heelal! Daar is ‘n direkte verband tussen sy vernedering en die verhoging –“ daarom.” Omdat Hy bereid was vir die vernedering word Hy verhoog. (Die lesers moes hierdie implikasie in hulle lewens ook begryp)  Vernedering lei tot beloning!

“Daarom het God Hom ook uitermate verhoog en Hom 'n naam gegee wat bo elke naam is, “ (9)

Die hoogste naam? Here, God, Verlosser! Goddelike Verlosser! Dis die implikasie vanuit die agtergrond in die profesie van Jesaja! Jesaja 45:15 – “U is die God wat U verborge hou, die God van Israel, die Redder! Eers na sy lyding word sy ware identiteit bekend! Jesaja 45:23 – “Ek sweer by Myself; geregtigheid gaan uit my mond, 'n woord wat nie herroep word nie: dat voor My elke knie sal neerbuig, by My elke tong sal sweer.”

Paulus wil sê : “Sien tog raak wie Jesus is! Sy vernedering, maar ook die heerlike gevolge van sy vernedering! En wys sy gesindheid en karakter ook in julle lewens! (Terloops – hierdie bonatuurlike Christologie is onaanvaarbaar vir die ongelowige mens... destyds... maar ook vandag... Die wedergeboorte is nodig om dit te glo, te begryp en te waardeer!)

VERKONDIG CHRISTUS!

Mens kry die indruk dat lidmate tot satwordens toe vermaan word tot betrokkenheid, opoffering, eenheid, liefde... met min resultate. Dalk moet ons weer besef dis allereers nodig om Christus Jesus te verkondig en Hom as Gekruisigde, maar ook as die Verhoogde Messias. Die basiese heilsfeite is primêr en onontbeerlik. Slegs diegene wat aangegryp word deur die opofferende menswording en selfvernedering van Jesus, sy plaasvervangende lyding en sterwe, gaan getransformeer word tot ‘n gesindheid van radikale eenheid, opoffering en liefde! Alleenlik hulle wat in verwondering en blydskap juig oor die historiese feit van sy liggaamlike opstanding en die werklikheid van sy almag en majesteit word gemotiveer tot ‘n lewe van liefdesdiens. ‘n Liefde en eenheid nie gebou op die tydsgees van verdraagsaamheid (toleransie) vir sonde nie, maar ‘n liefde vir die waarheid. Wat ‘n groot waarheid! Wat ‘n groot liefde!

Ortopraksie volg op ortodoksie.*****

Leer ken die ware Jesus en jy sal begin reg leef! Ek bedoel natuurlik nie dat als gaan reg wees as ek bloot die heilsfeite ken nie, dat my lewe gaan verander as ek my katkisasie toetse deurgekom het nie. Ek bedoel dat as ek waarlik die feite rondom Jesus glo en dit vir my ‘n werklikheid geword het, sal my lewe nooit weer dieselfde kan wees nie. Onmoontlik! As sy vernedering en sy verhoging my aan die hart gegryp het kan ek nie ongeërg voortgaan op die pad van sonde, die soeke van eie belang en onvergewensgesindheid nie! Wat glo ek en jy werklik oor Jesus?

Slotopmerking – Die geskiedenis bewys dat daar waar Jesus as Verlosser vir mense persoonlik ‘n werklikheid word, hulle gedrag sal verander. In die 18de eeu was Engeland moreel op ‘n laagtepunt en op die rantjie van ‘n rewolusie soortgelyk aan Frankryk. Die haglike toestand van hierdie nasie was nêrens duideliker sigbaar as in die sogenaamde Gin Craze nie. Daar word bereken dat een uit elke sesde huis in London ‘n Gin shop was. (Sien Arnold Dallimore se George Whitefield, Vol I p25) Dit was die kragtige Christosentriese herlewingsprediking van George Whitefield en John Wesley wat die nasie geskud het en tot morele en maatskaplike hervorming gelei het!

Mag ons almal weer geskud word deur die evangelie van Jesus en so kom tot ‘n nuwe gesindheid in ons harte – die gesindheid van Jesus, wat ons anders sal laat optree!

NOTAS

· *Filippense 4:2 “Ek vermaan vir Euodia en ek vermaan vir Sintige om eensgesind te wees in die Here.”

· ** Hy spreek die dwaalleraars aan wat die besnydenis vir gelowige verpligting wou maak en noem hulle “hond” 3:2 - Let op die honde; let op die slegte arbeiders; let op die versnyding. (OAV)

· *** “Aangesien julle die troos in Christus ondervind het, die aansporing deur die liefde, die gemeenskap deur die Gees, die innige meegevoel en meelewing...”

**** 2:5 Want hierdie gesindheid moet in julle wees wat ook in Christus Jesus was.

2:6 Hy, wat in die gestalte van God was, het dit geen roof geag om aan God gelyk te wees nie,

2:7 maar het Homself ontledig deur die gestalte van 'n dienskneg aan te neem en aan die mense gelyk geword;

2:8 en in gedaante gevind as 'n mens, het Hy Homself verneder deur gehoorsaam te word tot die dood toe, ja, die dood van die kruis.

Daarom het God Hom ook uitermate verhoog en Hom 'n naam gegee wat bo elke naam is,

sodat in die Naam van Jesus sou buig elke knie van die wat in die hemel en die wat op die aarde en die wat onder die aarde is,

 en elke tong sou bely dat Jesus Christus die Here is tot heerlikheid van God die Vader. (Filippense 2:5-11)

***** ‘n regte lewenswyse volg op ‘n regte teologie!

METODISME

- vloek of seën? 

Metodisme is een van daardie vloekwoorde in die kerklike wêreld waarvan min mense wat die term gebruik presies weet wat hulle daarmee bedoel. ‘n Algemene beskuldiging wat sommer onnadenkend rondgeslinger en gehoor word is : “Die Skotse predikante het die Metodisme in die NG Kerk ingevoer” of “In Suid-Afrika word dr. Andrew Murray die draer van die Metodistiese denkstrominge.”  Dit maak dan sommer by implikasie van dr. Andrew Murray ‘n vreeslik gevaarlike dwaalleraar, want daar word ook beweer : “Die hoofgedagte van Metodisme is dat elke mens die saad van Goddelike genade in hom dra. Dit beteken dat dit van die mens self afhang of hy in die genade deel of nie. Daardeur verwerp hulle die uitverkiesingsleer.” Nou wonder mens van watter Metodisme word hier gepraat, aangesien een van die grondleggers van die Metodisme, George Whitefield juis ‘n vurige verdediger van die uitverkiesingsleer was!

Soms word die indruk gewek dat die etiket van die gewraakte Metodisme ‘n baie breë kwas is om almal te smeer wat erns probeer maak met Bybelse begrippe soos geloof, bekering en radikale lewensheiliging.  Sommige maak selfs die Bybelse opdrag om mense tot ‘n geloofsbeslissing uit te daag af as Metodisme. (Asof Johannes die Doper, Paulus en Jesus dit nie gedoen het nie!) Party is oortuig bidure is “Metodisties” en moet daarom liefs vermy word. Vir ander is  die begrip “herlewing” per definisie ‘n metodistiese dwaling. Is dit histories en teologies korrek en regverdig om sulke aannames te maak? Vermoedelik is daar kampvegters vir die suiwer leer wat die term “Metodisme” dalk met goeie intensies gebruik om kritiek te lewer op die oppervlakkige evangelisasie metodes en revivalisme wat by die semi-Pelagiaan Charles Finney (amper ‘n eeu later) ontstaan het. Dat ons skepties behoort te wees oor die sienswyses en praktyke wat party hedendaagse “evangelicals” by hom oorgeneem het, spreek vanself,  maar om dit onder die noemer van Metodisme te hanteer kan nie histories of teologies geregverdig word nie.  ‘n Bietjie  agtergrond kan dalk help om die verwarring op te klaar en baie van die wilde stellings te temper.

METODISME

Waarvandaan kom die begrip Metodisme?  Daar is duidelike historiese bewyse^1. dat  die term van vroeg af deur George Whitefield op homself van toepassing gemaak is. Dis eers later deur John Wesley gebruik. Hierdie twee saam met John se broer Charles en verskeie ander was lede van die sogenaamde “Holy Club” in Oxford in 1729. Op hierdie vroeë stadium was die “Holy Club” natuurlik geensins evangelies van aard nie. Die fokus was streng geestelike dissipline en asketisme, maar sonder evangeliese sekerheid en blydskap. Die evangeliese herlewing en die kragtige prediking daaraan verbonde het eers later plaasgevind nadat Whitefield en die Wesleys die bevryding van die vryspraak deur die geloof in Christus alleen proefondervindelik gesmaak het. Niemand sal seker presies weet waarna die term “Metodisme” oorspronklik verwys het nie, maar Wesley se verklaring was  soos volg : “A Methodist is one who lives according to the method laid down in the Bible.” Dié benaming is natuurlik ook deur die teenstanders van die Groot Evangeliese herlewing van die 18de eeu gebruik om almal wat deur die herlewing beïnvloed is mee aan te dui hetsy diegene binne die Kerk van Engeland of daarbuite.  Eers later is die woord gebruik om Metodiste van Anglikaanse evangeliese gelowiges te onderskei.  Verder moet mens ook in ag neem dat die noemer “Metodiste” in ‘n engere sin na die volgelinge van John Wesley (wat Arminiaanse oortuigings gehuldig het) kon verwys, maar in ‘n breër sin ook kon verwys na Whitefield en Lady Huntingdom  se volgelinge wat die leerstellings van die Calvinisme onderskryf het.  Die werk van Whitefield en ander Calvinistiese herlewingspredikers soos Howel Harris en Daniel Rowland het immers later uitgeloop op die totstandkoming van die Calvinistic Methodist Connexion.

GEORGE WHITEFIELD

Dit spreek dus van absolute onkunde om Whitefield en Wesley in dieselfde teologiese mandjie te gooi bloot omdat hulle vriende en beide groot predikers was tydens die Groot Evangeliese Herlewing van die 18de eeu. George Whitefield, een van die invloedrykste predikers in die geskiedenis van die Christendom  was ‘n oortuigde Calvinis^2. en het drasties en duidelik van Wesley verskil oor laasgenoemde se leer van perfeksionisme en Arminianisme. Enige iemand wat hieroor sou twyfel kan gerus maar net Whitefield se uiters bekwame antwoord lees wat hy aan Wesley geskryf het in reaksie op dié se aanval op die Calvinisme in sy preek getiteld “Free Grace”. Whitefield berispe Wesley onder andere met die volgende sterk taal : “Dear Sir, for Jesus Christ’s sake, consider how you dishonour God by denying election. You plainly make salvation depend not on God’s free-grace, but on man’s free-will…”  Hou ook in gedagte dat Whitefield besondere aanklank gevind het by die hoog aangeskrewe Calvinistiese teoloog (en kenner van herlewing) Jonathan Edwards van die Verenigde State. Juis ook as dit kom by die onderwerp van herlewing moet ons versigtig wees vir oorhaastige uitsprake en ongeldige kritiek. Om alle voorstanders van ware herlewing^3. (wat iets heel anders is as die revivalisme van die latere Charles Finney) in ‘n Metodistiese (bedoelende Arminiaanse) kamp saam te jaag, is teologies onverantwoordelik, histories onjuis en getuig van onkunde oor die kragtige genadewerking van God gedurende herlewings waarvan die vrugte die toets van die tyd deurstaan het. Dink maar byvoorbeeld aan die heerlike en blywende vrug van die Koreaanse herlewing…

SKOTSE PREDIKANTE

Die Kaapse goewerneur Lord Charles Somerset het vanaf 1822 ‘n verengelsingsbeleid deurgevoer. Hiervoor sou hy ook die kerk probeer inspan. Die dringende tekort aan predikante weens die aansienlike vermeerdering van gemeentes het ‘n gaping vir hom gelaat om Engelsprekende predikante aan te stel en so op subtiele wyse sy doelwitte te help bereik. Drie Skotse leraars wat voorheen in diens van die Londense Sendinggenootskap^4. was naamlik George Thom, John Evans en John Taylor is in NG gemeentes aangestel. In 1820 het die goewerneur vir ds. Thom na Skotland gestuur om nog Skotse predikante te gaan werf. Tydens die Kaapse sinode van 1834 was meer as die helfte van die predikante van Skotland afkomstig.  Dit spreek vanself dat hulle ‘n beduidende invloed in die NG Kerk sou uitoefen. Wat ons nie uit die oog moet verloor nie was dat die Skotse predikante waaronder ds. Andrew Murray (die bekende dr. Andrew Murray  en prof. John Murray se vader) Calviniste was. Dit was ‘n deurleefde evangeliese Calvinisme van die soort waarvan  die lewe en werk van bekende Skotse leraars uit daardie tyd waaronder Andrew en Horatius Bonar, Robert Murray McCheyne en die latere sendeling in China, William Burns^5. getuig. Die verskynsel van herlewing binne ‘n Calvinistiese konteks was iets waarmee hulle goed bekend was.  (Dink aan die Kilsyth Herlewing van 1838-39 in Skotland.)  Alhoewel goewerneur Somerset klaarblyklik duistere oogmerke gehad het met die invoer van Skotse predikante, het hierdie leraars met hulle sterk evangeliese en puriteinse uitkyk ongetwyfeld daartoe bygedra dat daar ‘n behoefte in die kerk gestimuleer is na ‘n meer proefondervindelike godsdiens. Daar was ‘n verlange na ‘n geestelike ontwaking of herlewing.

HERLEWING

Dit bring ons dan by die evangeliese herlewing wat in die jare 1860-62 in die NG Kerk, maar ook in ander kerkgenootskappe in Suid-Afrika ondervind is. Hierin het dr. Andrew Murray, maar ook ander predikante (wat terloops nie Skotse wortels gehad het nie) soos G.W.A. van der Lingen, J.H. Neethling  en N.J. Hofmeyer ‘n groot rol gespeel. In hierdie tyd het baie lidmate ‘n persoonlike belewenis van die heil in Christus ervaar en was daar ‘n merkbare groei in toewyding in die kerklike lewe.  Belangrike vrae om te antwoord is onder meer : Hoe geregverdig is dit om Metodisme te koppel aan die evangeliese herlewing van die 1860’s in Suid-Afrika? Wat was dr. Andrew Murray se rol hierin? En wat was die vrugte van die herlewing?  

ANDREW MURRAY

Ons moet pasop om herlewing nie outomaties te assosieer met die verwerping van die uitverkiesingsleer (onthou vir Whitefield) en ortodoksie in die algemeen nie. Dit was juis Andrew Murray wat ‘n kragtige stryder teen die liberalisme was. (En hoe dringend nodig het die NG Kerk  tog vandag weer so ‘n dapper persoon wat vir die waarheid sal opstaan!)   Om net twee voorbeelde te noem. Murray  moes die kerk se gereformeerde standpunt in ‘n hofsaak verdedig  toe die advokaat siek geword het. Hy het toe ‘n toespraak van vier uur gelewer en die saak is gewen!^6.  Murray het ook die liberalisme bestry in sy  “Het Moderne Ongeloof.”   Laat ons nie vergeet nie, dr. Andrew Murray was ‘n predikant van gereformeerde oortuiging wat selfs ‘n kommentaar op die Heidelbergse Kategismus geskryf het.  Inderdaad het hy ook sy teologiese swak plekke gehad waaronder sy siening oor  Goddelike genesing en sy affiniteit vir die Keswick leer van ‘n dieper lewe, maar hy was alles in ag genome ‘n man van God  met ‘n reuse positiewe geestelike nalatenskap.  Dis wel verstaanbaar dat sekere fasette van die herlewingsprediking  aanstoot sou kon gee soos die beklemtoning van bekering (veral seker vir onbekeerdes!) en ‘n sterk emosionele element versterk deur die sing van opwekkingsliedere en passievolle Woordverkondiging. Beslis  is  daar altyd die gevaar van uiterstes, eensydighede  en oorbeklemtoning wat mag voorkom, maar in geheel gesien is die lewe en praktyk van die NG Kerk oneindig verryk deur die herlewing waarin dr. Andrew Murray en baie ander ‘n groot aandeel in gehad het.  Buitendien is alle moontlike negatiewe gevolge van bogenoemde niks in vergelyking met die gevaar van verbondsoutomatisme en valse gerustheid nie. Die persoonlike ervaring van God se genade in Christus, erns met lewensheiliging,  stimulering van ‘n innige gebedslewe (soos ook tydens bidure en Pinksterdienste)  en ‘n sendingywer (waarvan die geskiedenis van die NG Kerk so merkwaardig getuig) is vrugte van herlewing wat tot die eer van God en die uitbreiding van sy Koninkryk gelei het!^7.  As hierdie dinge dan deel van die “Metodisme” sou wees, dan moet ons dit as ‘n seëning uit die hand van die Here beskou.^8.   

Uiteraard kan dit nie ontken word dat  die aantygings oor “Metodisme” in die NG Kerk  vir baie ‘n ernstige saak was nie.  Dit sou immers ook aangevoer word as een van die redes vir die hartseer afskeidings wat die NG Kerk beleef het met die totstandkoming van die Gereformeerde Kerk in 1859 en ook later die stigting van die Gereformeerde Kerke onder die Kruis.  Gewoonlik is sulke gebeure baie kompleks vanweë misverstande, plaaslike persoonlikheidsbotsings en omstandigheidsfaktore en moet mens sekerlik baie versigtig wees om “Metodisme” op ‘n simplistiese wyse die oorsaaklike sondebok vir hierdie kerklike onenigheid te maak. ^9.  

Histories gesien bly dit in elk geval ‘n vraag of die invloed wat dr. Andrew Murray en ander op die kerk gehad het as Metodisme beskryf kan word.  Daar sou moontlik ‘n indirekte lyn aangedui kon word, maar die direkte  wortels van hulle oortuigings en praktyke moet  eerder by die Réveil, ‘n geestelike beweging wat in Nederland  (en ook ander Europese lande) van 1830 tot 1850 gevoel is, gesoek word. Die Réveil het klem gelê op die innerlike geloofslewe en praktiese Christenskap. Dit was ‘n broodnodige reaksie op die geestelike verval binne in die kerk. Onder die invloed van die Réveil het daar in 1844 ‘n studentevereniging SECOR DABAR  aan die Universiteit van Utrecht tot stand gekom met die doel om persoonlike bekering en ‘n praktiese vroom lewenswandel  te bevorder. Deur hierdie vereniging het Afrikaner studente soos John en Andrew Murray, N.J. Hofmeyer, J.H. Neethling en ander  wat in daardie jare in Utrecht gestudeer het, met die beginsels van die Réveil kennis gemaak en weer as latere geestelike leiers die NG Kerk in hierdie rigting beïnvloed. Wat die herlewing van die 1860's betref is dit belangrik om kennis te neem van die uitbreek van herlewing in verskeie lande in 1859 soos onder andere Ierland, Skotland en die VSA. Dit het niks te make gehad met Metodisme nie, maar het beslis meegewerk om die behoefte aan 'n geestelike ontwaking ook in Suid-Afrika te stimuleer. (Kliek op ULSTER HERLEWING as 'n voorbeeld)

Weens die komplekse geskiedenis en veelsydigheid van die Metodisme  lyk dit vir my of  mens maar baie versigtig moet wees om dit sommer as ‘n algemene etiket te gebruik om afwykings van die gereformeerde leer mee aan te dui en persone met wie mens nie heeltemal saamstem nie verdag te maak. As gelowiges mag en moet ons mekaar in broederlike liefde wys op gevare en foute, selfs ook oor kerkgrense heen. Hierdie teregwysings moet duidelik en sinvol wees sodat dit tot die geestelike welsyn van die aangesprokenes mag strek. ‘n Vae en ongenuanseerde beskuldiging van Metodistiese invloede dien myns insiens nie so ‘n doel nie.

Voetnotas

1. Dallimore, A., George Whitefield, Volume 1, p381ev.

2. Jonker, W.D., Uit Vrye Guns Alleen, p34.

3. Met “ware herlewing” word hier bedoel ‘n soewereine werk van God se genade op ‘n groot skaal wat lewens oor ‘n wye front radikaal aanraak en verander. Dit kan nie deur mense georganiseer word nie, maar is ‘n bonatuurlike heerlike ingrype van God. Vir ‘n duidelike hantering van die verskil tussen “herlewing” en “revivalisme” sien Murray, I. H. se Revival & Revivalism – The Making and Marring of American Evangelicalism 1750-1858, The Banner of Truth Trust, 1994.

4. Was hierdie voormalige sendelinge van die Londense Sendinggenootskap Calvinisties van oortuiging? ‘n Dieptestudie hieroor kan seker van groot waarde wees, maar val buite die skopus van ‘n kort skrywe soos hierdie. Daar is egter byvoorbeeld geen rede om die Calvinisme van iemand soos ds. George Thom te betwyfel nie. Sy leermeester by die sendingseminarie, Dr. David Bogue was ‘n Calvinis met ‘n sterk geloof in predestinasie. Na Thom se aankoms in die Kaap in Oktober 1812 het hy betrokke geraak by die 93rd Highland Regiment en spesifiek by ‘n Calvinistiese vereniging wat sedert 1808 tussen die soldate bestaan het. Van ds. Thom se voorstelle by die sinode van 1824, nadat hy ‘n leraar van die NG Kerk geword het, het ingesluit dat daar ten minste een keer per maand uit die Heidelbergse Kategismus gepreek word. Sien Christian Library (internet), George Thom (1789-1842): Scottish pioneer in South Africa (outeur onbekend). Vir ‘n evaluering van die enorme positiewe bydra van die Skotse leraars in die NG Kerk, sien Sass, F. W., The Influence of the Church of Scotland on the Dutch Reformed Church of South Africa (ongepubliseerde Ph.D. tesis, University of Edinburgh, 1956)

5.Interessant, as negejarige skoolseun, het Andrew Murray se pad met die van Burns gekruis in Skotland. Murray is natuurlik in Graaff-Reinet gebore, maar vir skoolopleiding oorsee gestuur. Heiberg, C.F., A Heart on Fire: The Life of Andrew Murray (1828-1917)

6. Ibid.

7. ‘n Boom word aan sy vrugte geken en die sendingywer wat kenmerkend was van Murray se fisiese en geestelike nasate spreek boekdele. Elkeen wat kennis dra van die merkwaardige sendingpogings van die NG Kerk dwarsoor Afrika en tot sover as die destydse Ceylon sal hiervan kan getuig.

8. Die kerkhistorikus Prof. P.B. van der Watt skryf dan ook : “Die meer praktiese inslag wat die Ned. Geref. Kerk ten gevolge van sy kontak met die Metodisme gekry het, moet as ‘n bate erken word.” Van der Wat, P.B., Die Nederduitse Gereformeerde Kerk 1824-1905, p24. Van der Watt onderskei ongelukkig self ook nie duidelik tussen die Arminiaanse en Calvinistiese vorm van die Metodisme nie.

9. In alle billikheid moet dit gemeld word dat daar ook ander redes vir die afskeiding van 1859 aangevoer word soos die kerk-staat verhouding, kollegialisme en natuurlik die Gesangekwessie. Met sommige van hierdie redes kan mens inderdaad meer simpatie as met ander hê. (Interessant genoeg, die Skotse leraars was juis die grootste beswaarmakers teen die staat se invloed in kerklike sake.) Die doel van hierdie kort artikel is egter nie om die redes van afskeiding te beoordeel nie, maar slegs om aan te dui dat die beskuldiging van “Metodisme” so maklik op ongenuanseerde en onverantwoordelike wyse gebruik word.

BABALAAS BRITTE

- BENODIG BLYE BOODSKAP VAN BEVRYDING!

Die BBC dra die volgende berig op 15 Februarie:

David Cameron vows to tackle binge drinking scandal. Prime Minister David Cameron has called for bars, supermarkets and the drink industry in England to do more to help ensure responsible drinking.

Cameron bedoel dit seker goed. Die geskiedenis van sy eie land bewys egter dat die euwel van dronkenskap (en alle ander euwels) nie deur wetgewing, regerings of sosiale aksies opgelos kan word nie. Die probleem lê nie in strukture nie, maar in die mens se hart. En dis net God wat nuwe harte kan skenk! God verklaar so duidelik in Esegiël 36:26,27 :

“Ek sal julle ’n nuwe hart en ’n nuwe gees gee, Ek sal die kliphart uit julle uit julle liggaam uithaal en julle ’n hart van vleis gee. Ek sal my Gees in julle gee en Ek sal maak dat julle volgens my voorskrifte leef...”

Radikale vernuwing van binne! Dis presies wat God in die Britse Eilande gedoen het tydens die 18de eeuse herlewing toe Hy die kragtige prediking van George Whitefield, John Wesley, Daniel Rowland en baie ander gebruik het om ’n nasie te skud. En ons moenie vergeet nie, die sukses van die evangelie het juis sigbaar geword in ’n nasie wat vasgevang was in die slawerny van dronkenskap. Die sogenaamde Gin Craze het Engeland beetgepak en die gevolge was skrikwekkend. Biskop Benson het gesê : “Gin has made the English people what they never were before - cruel and inhuman.” Hierdie vloedgolf van drankmisbruik het gevolg op die verbod in 1689 op die invoer van sterk drank. Mense het toe hulle eie drank gebrou en die aanvraag was so groot dat daar beweer word dat elke sesde huis in London 'n gin shop was!

Maar juis in hierdie donker omstandighede het die evangelie hard en helder weerklink. Skares van 20 000 en 30 000 het na George Whitefield kom luister! (Onthou daar was geen klankversterking nie!

Baie, baie mense se lewens is deur die eenvoudige evangelie boodskap van bevryding verander! Wat by mense onmoontlik is, is moontlik by God! Mag Cameron en sy volk terugkeer na die Bybelse oplossing: die evangelie van Jesus Christus! Dis die krag van God tot redding vir elkeen wat glo! (Rom 1:16,17)

Gaan lees gerus oor die merkwaardige gebeure van die 18 de eeuse herlewing in Brittanje in die twee volume biografie van Arnold Dallimore : “GEORGE WHITEFIELD - The life and times of the great evangelist of the 18th  century revival”